Όταν ο διοικητής μιας δομής αγνοεί πλευρές του νόμου
Σε δημόσιες αναρτήσεις και απαντήσεις του στα κοινωνικά δίκτυα, ο διοικητής της ΒΙΑΛ στη Χίο χαρακτήρισε συλλήβδην τους αιτούντες άσυλο «παράνομους μετανάστες» που μπορούν «να κυκλοφορούν ελεύθεροι» – υπονοώντας ότι είναι επικίνδυνοι. Και επικαλέστηκε διατάξεις περί παράνομης εισόδου και παραμονής για να στηρίξει τη θέση του.
Το πρόβλημα με αυτή τη δήλωση είναι απλό αλλά και σοβαρό: Οι αιτούντες άσυλο δεν είναι «παράνομοι». Όταν ένας άνθρωπος καταγράφεται, υποβάλλει αίτηση ασύλου και λαμβάνει δελτίο αιτούντος, υπάγεται σε διαδικασία εξέτασης του αιτήματος του για παροχή διεθνούς προστασίας που προβλέπεται από το ελληνικό, το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Από εκείνη τη στιγμή δικαιούται να παραμείνει στη χώρα έως ότου εκδοθεί απόφαση για την αίτησή του.
Αυτό κατοχυρώνεται ρητά από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων και το Πρωτόκολλο του 1967, το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ασύλου (Οδηγίες και Κανονισμοί της ΕΕ), και τον ελληνικό νόμο για τη Διεθνή Προστασία πολιτών τρίτων χωρών.
Οι συμβάσεις αυτές αναγνωρίζουν ότι ένας άνθρωπος που ζητά άσυλο δεν μπορεί να θεωρείται παράνομος μόνο και μόνο επειδή εισήλθε χωρίς έγγραφα και τις νόμιμες διατυπώσεις και έχει δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στην ελληνική επικράτεια, εκτός αν υπάρχει ειδική, αιτιολογημένη διοικητική απόφαση περιορισμού σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
Γι’ αυτό και οι αιτούντες άσυλο στη ΒΙΑΛ —όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο διοικητής— κυκλοφορούν ελεύθερα στο νησί: δεν είναι κρατούμενοι, ούτε «παράνομοι» υπό την έννοια του ποινικού νόμου περί παράνομης παραμονής, ο οποίος αφορά όσους δεν έχουν καμία νόμιμη διαδικασία σε εξέλιξη.
Και σε σχετικό δημοσίευμα αντί να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα —σε ποιο νόμο οι αιτούντες άσυλο χαρακτηρίζονται «παράνομοι»— ο διοικητής επέλεξε απειλές και χαρακτηρισμούς.
Όμως οι ταμπέλες δεν αλλάζουν το δίκαιο.
Όταν ένας δημόσιος λειτουργός συγχέει την εξ ανάγκης παράτυπη είσοδο (πώς αλλιώς μπορούν να φτάσουν οι πρόσφυγες στην Ελλάδα και να ζητήσουν άσυλο;) με τη νόμιμη διαδικασία ασύλου, δεν κάνει απλώς πολιτική δήλωση.
Ως θεσμικός παράγοντας, με τα λεγόμενά του δημιουργεί κλίμα.
Και ειδικά σε ένα νησί που ζει καθημερινά τις συνέπειες των πολιτικών της ΕΕ – συνέργεια του ελληνικού κράτους σε πολέμους και στην αποσταθεροποίηση ή και διάλυση κρατών της δυτικής Ασίας και της βόρειας Αφρικής με συνεπακόλουθο μαζικά ρεύματα προσφύγων – είναι επικίνδυνο να εκφέρονται τέτοιες απόψεις και μάλιστα από θεσμικό φορέα, γιατί αυτές καλλιεργούν τον φόβο απέναντι στον πρόσφυγα.
Και ο φόβος αυτός είναι τροφοδότης του ρατσιστικού μίσους και δηλητηριάζει την κοινωνία μας.
Κοινωνικός Χώρος Αντίβαρο
