Σε ραδιοφωνική εκπομπή ενεργειακός επιθεωρητής ενημέρωνε για την τεράστια
έλλειψη σε φυσικό αέριο και την συνεχιζόμενη αύξηση της τιμής αγοράς του στην
χονδρική και την νέα αναμενόμενη αύξηση και στην ηλεκτρική ενέργεια⚡️!
Στην ανάλυση του επισήμανε και την μίξη του μείγματος ενέργειας για την
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας!
Έτσι περιέγραψε ότι η μόνη λύση για να περάσει η χειμερινή περίοδος χωρίς
μεγάλα προβλήματα είναι η χρήση του λιγνίτη από το περίπου 4% που είναι
σήμερα στο 20%! Κάτι που είναι εύκολο να γίνει και είναι αναγκαίο να γίνει !
Κάτι που είδη εφαρμόζουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες!
Παρόλα αυτά ποια είναι η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης; Να καταργήσει
τελείως την ακριβοπληρωμένη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από
λιγνίτη την λεγόμενη Πτολεμαΐδα πέντε και να δεσμεύσει την χώρα με την ακριβή
χρήση του φυσικού αερίου! Επίσης το χειμώνα η έλλειψη του φυσικού αερίου θα
είναι ακόμη μεγαλύτερη μιας και χρειάζονται μεγάλες ποσότητες για την θέρμανση!
Με την χρήση του λιγνίτη θα αποδεσμευτούν ποσότητες φυσικού αερίου που θα
μειώσουν την έλλειψη!
Το υπουργείο Ενέργειας έχει δεσμευτεί για την κατάργηση της χρήσης του λιγνίτη
αλλά αυτό ήταν πριν την ενεργειακή κρίση την οποία ζούμε! Επίσης απόφαση για
αύξηση της χρήσης του λιγνίτη έχουν πάρει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η
Γερμανία!
Και βέβαια αυτή η απόφαση έχει περιβαλλοντικό κόστος! Ένα κόστος όμως το οποίο
είναι υποχρεωτικό να το καταβάλομε μιας και στην αντίθετη περίπτωση το κόστος
που θα αποδεχθούμε να πληρώσουμε είναι τεράστιο !
Η ενεργειακή πραγματικότητα επιβάλλει επανεξέταση των
αποφάσεων
Η ενεργειακή κατάσταση που διαμορφώνεται στην Ευρώπη και στη χώρα
μας δεν αφήνει περιθώρια για ιδεολογικές εμμονές ούτε για αποφάσεις
που λαμβάνονται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα από την εποχή που
σχεδιάστηκε η οριστική έξοδος από τον λιγνίτη.
Η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με μεγάλες πιέσεις στην αγορά
φυσικού αερίου. Οι τιμές του TTF τον Αύγουστο του 2026 έχουν κινηθεί
σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα του προηγούμενου έτους, ενώ οι
διεθνείς εξελίξεις και ο ανταγωνισμός για τα φορτία LNG δημιουργούν
σοβαρή αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα. Ήδη γίνονται εκτιμήσεις
ακόμη και για τιμές άνω των 100 ευρώ/MWh σε δυσμενές σενάριο.
Και αυτή η εξέλιξη δεν αφορά μόνο το φυσικό αέριο. Το φυσικό αέριο
συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στην ηλεκτροπαραγωγή της Ελλάδας και,
όταν η τιμή του αυξάνεται, δημιουργεί άμεσες πιέσεις και στο κόστος της
ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, η χώρα μας έχει μπροστά της μια απόφαση που πλέον
χρειάζεται επειγόντως επανεξέταση: την οριστική παύση της χρήσης του
λιγνίτη στο τέλος του 2026.
Η Πτολεμαΐδα 5, η τελευταία μεγάλη λιγνιτική μονάδα της χώρας, έχει
προγραμματιστεί να εγκαταλείψει τον λιγνίτη και να μετατραπεί σε
μονάδα φυσικού αερίου. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
έχει ήδη εγκρίνει την τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων για τη
μετατροπή της, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει αρχικά λειτουργία με
φυσικό αέριο ανοικτού κύκλου και στη συνέχεια λειτουργία
συνδυασμένου κύκλου.
Όμως εδώ βρίσκεται η αντίφαση.
Τη στιγμή που η Ευρώπη ανησυχεί για την επάρκεια και την τιμή του
φυσικού αερίου, η Ελλάδα επιλέγει να αποσύρει την τελευταία
σημαντική δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ένα
εγχώριο καύσιμο και να μετατρέψει μια ήδη υπάρχουσα μονάδα σε
μονάδα φυσικού αερίου.
Δεν υποστηρίζω ότι ο λιγνίτης πρέπει να αποτελέσει το μέλλον της
ελληνικής ηλεκτροπαραγωγής. Ούτε αγνοώ το περιβαλλοντικό κόστος. Ο
λιγνίτης έχει σημαντικές εκπομπές και η ενεργειακή μετάβαση είναι
αναγκαία.
Αλλά άλλο πράγμα η μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση και άλλο
η απώλεια μιας κρίσιμης εφεδρείας μέσα σε μια περίοδο ενεργειακής
αβεβαιότητας.
Ο λιγνίτης μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να υποκαταστήσει
μέρος της παραγωγής από φυσικό αέριο. Αυτό σημαίνει ότι λιγότερο
φυσικό αέριο θα χρειαστεί να κατευθυνθεί στην ηλεκτροπαραγωγή και
περισσότερες ποσότητες θα μπορούν να διατεθούν για θέρμανση,
βιομηχανία και άλλες κρίσιμες ανάγκες.
Δεν υποστηρίζω, λοιπόν, μια ανεξέλεγκτη επιστροφή στον λιγνίτη.
Υποστηρίζω κάτι πολύ πιο απλό και λογικό: να μη στερηθεί η χώρα, σε
μια περίοδο ενεργειακής κρίσης, μια διαθέσιμη δυνατότητα
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας πριν εξασφαλίσει ότι έχει επαρκείς,
αξιόπιστες και οικονομικά προσιτές εναλλακτικές.
Το ίδιο ερώτημα φαίνεται να απασχολεί πλέον και άλλες ευρωπαϊκές
χώρες. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, επανεξετάζεται το κατά πόσο
ορισμένες λιγνιτικές μονάδες θα πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμες για
λόγους ασφάλειας εφοδιασμού, με δυνατότητα παράτασης της
λειτουργίας τους εφόσον διαπιστωθεί κίνδυνος για το ηλεκτρικό
σύστημα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Γερμανία εγκαταλείπει την απολιγνιτοποίηση.
Σημαίνει ότι ακόμη και μια χώρα που έχει δεσμευτεί για την ενεργειακή
μετάβαση αναγνωρίζει πως η ασφάλεια εφοδιασμού πρέπει να
προηγείται όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Γιατί, τελικά, η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να μετριέται μόνο σε
τόνους CO₂. Πρέπει να μετριέται και σε κόστος για τα νοικοκυριά, σε
ανταγωνιστικότητα για την ελληνική οικονομία, σε επάρκεια ηλεκτρικής
ενέργειας και κυρίως σε ενεργειακή ασφάλεια.
Το περιβαλλοντικό κόστος της προσωρινής διατήρησης του λιγνίτη είναι
υπαρκτό. Αλλά υπαρκτό είναι και το οικονομικό και κοινωνικό κόστος
μιας ενεργειακής κρίσης, ιδιαίτερα όταν αυτή συνοδεύεται από υψηλές
τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
Γι’ αυτό η κυβέρνηση πρέπει να επανεξετάσει τώρα την απόφασή
της.
Δεν πιστεύω ότι πρέπει να ακυρωθεί η ενεργειακή μετάβαση. Να
ανασταλεί η οριστική κατάργηση της χρήσης του λιγνίτη από το τέλος
του 2026 και να παραμείνει διαθέσιμη η Πτολεμαΐδα 5 ως στρατηγική
εφεδρεία, τουλάχιστον μέχρι να αποκατασταθεί η ενεργειακή ασφάλεια
και να διασφαλιστούν επαρκείς και οικονομικά βιώσιμες εναλλακτικές,
πιστεύω ότι είναι αναγκαίο.
Σε μια περίοδο που το φυσικό αέριο γίνεται ξανά ακριβό και αβέβαιο,
δεν είναι λογικό να καταργούμε βιαστικά μια εγχώρια ενεργειακή
εφεδρεία που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη.
Η απολιγνιτοποίηση μπορεί να περιμένει. Η ενεργειακή ασφάλεια της
χώρας όχι.
