| Αθήνα, 22 Μαΐου 2025 – Στην εικόνα που διαμορφώνεται ως προς τα δικαιώματα της LGBTQI+ κοινότητας στην Ελλάδα, αλλά και παγκοσμίως, καθώς και στις στρατηγικές που πρέπει να ακολουθηθούν σε περιόδους ανακατατάξεων, επικεντρώθηκε η συζήτηση οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του The Upfront Initiative, που διοργανώνεται για τέταρτη χρονιά στο Ωδείο Αθηνών. «Δεν θεωρώ πως έχουμε πισωγύρισμα στα θέματα δικαιωμάτων. Με τον Νόμο για την ισότητα στον γάμο έγινε ουσιαστική αλλαγή», σημείωσε η Πρόεδρος του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, κ. Άννα Διαμαντοπούλου, υπογραμμίζοντας, εντούτοις, την ανάγκη να προχωρούμε χωρίς συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις, ακούγοντας τις διαφορετικές απόψεις. «Είμαι πολύ αισιόδοξη για την ελληνική κοινωνία», σημείωσε η κ. Διαμαντοπούλου, ενώ αναφέρθηκε στις παγκόσμιες πολιτικές ανακατατάξεις και στις επιπτώσεις τους στα LGBTQI+ δικαιώματα, ιδιαίτερα μετά την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ. Επισήμανε την ανάγκη χάραξης συγκροτημένων θεσμικών στρατηγικών και εκπαιδευτικών πολιτικών, τόσο για τους γονείς όσο και για τους εκπαιδευτικούς. Επιπρόσθετα, υπογράμμισε τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μοχλού προόδου για την αντιμετώπιση των διακρίσεων, αναφέροντας τη δική της εμπειρία ως Επιτρόπου και την προώθηση της σχετικής Οδηγίας κατά των διακρίσεων στο εργασιακό περιβάλλον. «Οι αλλαγές πρέπει να γίνονται θεσμικά, με σχέδιο και εκπαίδευση», σημείωσε, τονίζοντας πως η κοινωνία αλλάζει και ότι η πρόοδος δεν πρέπει να προκαλεί διχασμό, αλλά να ενώνει. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση αναφορικά με το ζήτημα του γάμου ομοφύλων ζευγαριών και τη στάση μερίδας βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, η κ. Διαμαντοπούλου σημείωσε πως δεν πρέπει να μας προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι σε ένα λαϊκό κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ, με ευρεία κοινωνική βάση, υπήρξαν βουλευτές – περίπου το ένα τρίτο – που εξέφρασαν ενστάσεις ή δεν ήταν ακόμα έτοιμοι να στηρίξουν την επέκταση του θεσμού του γάμου. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει ότι το κόμμα δεν έχει προοδευτική πορεία. «Εγώ θέλω πάντα να κατανοώ τους ανθρώπους. Το κρίσιμο, όμως, είναι να προχωρούμε σε πολιτικές. Να στηρίζουμε τη νομοθεσία με οικονομικούς πόρους, θεσμούς και δομές που θα την κάνουν πράξη. Αυτός είναι ο τρόπος για να αλλάξει η κοινωνία», τόνισε. Ο Δημοσιογράφος και Ακτιβιστής, κ. Θοδωρής Αντωνόπουλος, επικεντρώθηκε στον ρόλο των ΜΜΕ και στη διαχείριση της ομοφοβικής ρητορικής. Τόνισε πως η κανονικοποίηση ρητορικής μίσους, είτε στα Μέσα είτε σε ψηφιακές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θέτει σοβαρούς κινδύνους για την κοινωνική συνοχή. Όπως ανέφερε, υπάρχει ξεκάθαρη διαφορά ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης και στη ρητορική που οδηγεί σε βία, περιθωριοποίηση και ψυχολογική κακοποίηση. «Είναι αναγκαίο να δίνεται χώρος στα ίδια τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και τις οργανώσεις τους να τοποθετούνται, χωρίς αυτό να παρουσιάζεται ως “αντίλογος” σε μια “άποψη” που αμφισβητεί την ίδια τους την ύπαρξη», τόνισε. Υπογράμμισε επίσης, πως τα ΜΜΕ θα πρέπει να αξιοποιούν δεδομένα και επιστημονικές μελέτες, που αποδομούν τα ψευδή αφηγήματα και τους επικίνδυνους μύθους της ρητορικής μίσους. Παράλληλα, ανέφερε την ανησυχητική τάση, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, κατάργησης βασικών μηχανισμών ασφαλείας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ σημείωσε πως στην Ελλάδα, ακόμη δεν υπάρχει καθολική και συστηματική σεξουαλική αγωγή στα σχολεία. «Όταν ακόμα μιλάμε για “δικαιώματα”, σημαίνει ότι δεν είναι δεδομένα. Όταν ένα παιδί φοβάται να πει ότι είναι γκέι, σημαίνει ότι η κοινωνία δεν είναι ασφαλής για όλους. Η ορατότητα δεν ισοδυναμεί με ισότητα. Το να βλέπουμε σημαιάκια ουράνιου τόξου δεν σημαίνει αποδοχή. Η πραγματική πρόοδος μετριέται στο κατά πόσο όλοι οι άνθρωποι νιώθουν ίσοι, ασφαλείς και ελεύθεροι στην καθημερινότητά τους. Δεν μιλάμε για “μόδα” ή “ατζέντα”, αλλά για θεμελιώδεις αρχές μιας δημοκρατικής κοινωνίας», τόνισε. Από την πλευρά του, ο Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Αντώνης Καραμπατζός υπογράμμισε, ότι παρόλο που το ελληνικό οικογενειακό δίκαιο είναι ιδιαίτερα προοδευτικό, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά νομικά κενά όσον αφορά την τεκνοθεσία, την τεχνητή γονιμοποίηση και την παρένθετη μητρότητα από LGBTQI+ άτομα. Τόνισε, επίσης, ότι δεν υφίσταται ακόμα νομική αναγνώριση των non-binary ταυτοτήτων και ότι η νομική προστασία των τρανς γονέων παραμένει ελλιπής. «Χρειάζεται πολιτική βούληση για να γεφυρωθούν οι νομικές ανισότητες και να διασφαλιστεί πραγματική ισότητα στην πράξη», σημείωσε. Ως Επιστημονικός Διευθυντής της Γραμμής 11528 Δίπλα σου και Επιστημονικός Συνεργάτης, της Orlando LGBT+, ο κ. Γιώργος Κασφίκης, παρουσίασε τις πιο συχνές κλήσεις και τις αυξανόμενες ανάγκες της κοινότητας. Όπως δήλωσε, «τον τελευταίο χρόνο παρατηρούμε μια ανησυχητική αύξηση των επιθέσεων ομοφοβικού και τρανσφοβικού χαρακτήρα. Αυτές οι επιθέσεις δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά συγκροτούν ένα ευρύτερο κλίμα κοινωνικού αποκλεισμού και φόβου για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Η συστηματική ρητορική μίσους δημιουργεί βαθιά κοινωνική φοβία και ψυχικό τραύμα, οδηγώντας σε αυξημένα ποσοστά απομόνωσης, κατάθλιψης, αγχώδους διαταραχής, διαταραχών πρόσληψης τροφής, ακόμα και σε αυτοκτονικό ιδεασμό ή απόπειρες αυτοκτονίας». Επίσης, αναφέρθηκε στις ψυχικές πιέσεις, την κοινωνική απομόνωση, την έλλειψη δομών υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και τη σωματική ανασφάλεια που αντιμετωπίζουν ακόμη και σε παραδοσιακά πιο «ασφαλείς» περιοχές όπως το Γκάζι. «Δεν γεννιούνται οι LGBTQI+ με ψυχικά προβλήματα – οι κοινωνικές πιέσεις τους δημιουργούν. Χρειαζόμαστε δομές, εκπαίδευση και θεσμική στήριξη», είπε χαρακτηριστικά. Η ηθοποιός, σκηνοθέτης και χορογράφος Μελίνα Νάτσιου μέσα από την προσωπική της εμπειρία, περιέγραψε την προσωπική διαδρομή φυλομετάβασης ως μια μακρά διαδικασία αυτογνωσίας και επανεκκίνησης. «Ξεκινώντας από τον εαυτό μου: πριν την αλλαγή μου, πριν την τρανζίσιον, υπήρξα και εγώ τρανσφοβική. Μέχρι τα 36. Είναι σαν εκείνο το αναδυόμενο μήνυμα στον υπολογιστή που σου λέει “Ενημέρωση διαθέσιμη” και συνεχώς πατάς “υπενθύμιση αργότερα” – μέχρι που μια μέρα το σύστημα κάνει εγκατάσταση μόνο του, χωρίς να σε ρωτήσει», ανέφερε, τονίζοντας πως κατά τη διάρκεια της απομόνωσης που προκάλεσε η καραντίνα στην περίοδο της πανδημίας, άκουσε για πρώτη φορά καθαρά το παιδί μέσα της να της λέει: «Θα μου δώσεις αυτό που μου χρωστάς;» Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο ότι υπάρχει άνοδος ενός νέου κύματος φασισμού και μίσους. «Φοβάμαι, ελπίζω να μη φτάσει βαθιά στην Ελλάδα. Αλλά είναι θέμα πολιτικής απόφασης — ψηφίζεις για το αν θα ξαναζήσουμε πογκρόμ ή όχι», δήλωσε χαρακτηριστικά υπογραμμίζοντας πως η τέχνη, είτε ως προσωπικό εργαλείο έκφρασης, είτε ως επάγγελμα, είναι αποδομητική. «Ξεκινά από μέσα προς τα έξω, αγγίζει τον “Άλλο” στον πυρήνα του. Και έχει κόστος. Δεν υπερβάλλω. Ζούμε στιγμές που μια παράσταση μπορεί να φέρει προπηλακισμούς έξω από το θέατρο, απλώς δεν αρέσει σε κάποιους». Ειδική αναφορά έκανε στα προβλήματα στέγασης, ασφάλειας και καθημερινότητας. Τη συζήτηση συντόνισε ο Δημοσιογράφος και Αρχισυντάκτης της LiFO, Γιάννης Πανταζόπουλος. Το συνέδριο “The Upfront Initiative” διοργανώνεται από τη LiFO και την εταιρεία Tsomokos, με στόχο τη διαρκή ανάδειξη των θεμάτων ισότητας, διαφορετικότητας και ένταξης στη δημόσια σφαίρα. |
