Χωρίς Συμπαραστάτη του Δημότη ο Δήμος Χίου
Μόλις 59 από τους 154 υπόχρεους Δήμους της χώρας έχουν επιλέξει Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου.
Σημαντικά κενά στην εφαρμογή του θεσμού του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης καταγράφονται σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς η πλειονότητα των Δήμων που υποχρεούνται να προχωρήσουν στην επιλογή του παραμένει χωρίς εκπρόσωπο στον συγκεκριμένο ρόλο. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο Δήμος Χίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (symparastatis.gr), από τους 154 Δήμους με πληθυσμό τουλάχιστον 20.000 κατοίκων, οι οποίοι υποχρεούνται να κινήσουν τη διαδικασία επιλογής Συμπαραστάτη, μόλις 59 έχουν επιλέξει πρόσωπο για τη θέση.
Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 38,3% των υπόχρεων Δήμων, ενώ το 61,7% δεν διαθέτει Συμπαραστάτη, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες στην εφαρμογή ενός θεσμού με στόχο την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων από φαινόμενα κακοδιοίκησης.
Ο ρόλος του Συμπαραστάτη
Ο θεσμός θεσπίστηκε με τον νόμο 3852/2010, γνωστό ως «Καλλικράτης», και λειτουργεί ως μηχανισμός διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και δημοτικών υπηρεσιών. Στόχος του είναι η αντιμετώπιση προβλημάτων που προκύπτουν από τη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών, η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και η βελτίωση της διοικητικής λειτουργίας των Δήμων.
Η απουσία Συμπαραστάτη στερεί από τους δημότες και τις επιχειρήσεις έναν θεσμοθετημένο δίαυλο διαμεσολάβησης για ζητήματα που αφορούν τη σχέση τους με τον Δήμο.
Η εικόνα που αποτυπώνεται στα στοιχεία του Παρατηρητηρίου επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ουσιαστικής εφαρμογής του θεσμού, αλλά και την ανάγκη να προχωρήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες στους Δήμους που δεν έχουν ακόμη επιλέξει Συμπαραστάτη.
Για τη Χίο, τα Ψαρά και τις Οινούσσες, το ερώτημα που τίθεται είναι πότε θα προχωρήσουν οι απαραίτητες διαδικασίες, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να έχουν στη διάθεσή τους τον συγκεκριμένο μηχανισμό διαμεσολάβησης.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητές του
Ο Συμπαραστάτης δέχεται και διερευνά επώνυμες καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων σχετικά με πράξεις ή παραλείψεις δημοτικών υπηρεσιών και δημοτικών νομικών προσώπων.
Οι βασικές λειτουργίες του περιλαμβάνουν:
- Διερεύνηση καταγγελιών: Εξετάζει περιπτώσεις πιθανής κακοδιοίκησης και προβλημάτων στη συναλλαγή πολιτών και επιχειρήσεων με τον Δήμο.
- Διαμεσολάβηση: Επικοινωνεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση των προβλημάτων.
- Εντοπισμό διοικητικών δυσλειτουργιών: Αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα προβλήματα που επηρεάζουν την εξυπηρέτηση των δημοτών.
- Υποβολή προτάσεων: Διατυπώνει εισηγήσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες.
- Σύνταξη ετήσιας έκθεσης: Παρουσιάζει δημόσια το έργο του, τις υποθέσεις που εξέτασε και τις διαπιστώσεις του.
Η υποβολή καταγγελίας στον Συμπαραστάτη δεν καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε άλλες αρμόδιες ελεγκτικές και διοικητικές αρχές.
Τι προβλέπει το νέο νομοθετικό πλαίσιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές που εισάγει ο νόμος 5314/2026 στη διαδικασία επιλογής του Συμπαραστάτη.
Σύμφωνα με το άρθρο 152, η επιλογή είναι υποχρεωτική για τους Δήμους με πληθυσμό 20.000 κατοίκων και άνω. Στους μικρότερους Δήμους παρέχεται η δυνατότητα επιλογής Συμπαραστάτη, χωρίς να αποτελεί υποχρέωση.
Ο Συμπαραστάτης επιλέγεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με φανερή ψηφοφορία και πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) του συνόλου των μελών του.
Εάν δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, προβλέπονται επαναληπτικές ψηφοφορίες.
Κατά την τρίτη ψηφοφορία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων μελών, χωρίς να προσμετρώνται στον αριθμό των παρόντων οι δηλώσεις αποχής.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι, εφόσον αποτύχει και η τρίτη ψηφοφορία, ο αρμόδιος Επόπτης Νομιμότητας επιλέγει Συμπαραστάτη μεταξύ των υποψηφίων που πλειοψήφησαν.
Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των αδιεξόδων που δημιουργούνται όταν οι δημοτικές παρατάξεις αδυνατούν να συμφωνήσουν στο πρόσωπο του Συμπαραστάτη.
Παράλληλα, η πρόβλεψη για παρέμβαση του Επόπτη Νομιμότητας αναδεικνύει την πρόθεση του νομοθέτη να περιορίσει τη δυνατότητα παρατεταμένης μη πλήρωσης της θέσης.
Υποχρέωση απάντησης εντός 30 ημερών
Σημαντικό στοιχείο της λειτουργίας του θεσμού είναι η υποχρέωση του Συμπαραστάτη να απαντά εγγράφως ή ηλεκτρονικά στους ενδιαφερόμενους εντός 30 ημερών από την παραλαβή της καταγγελίας, ενημερώνοντάς τους για τις ενέργειες στις οποίες προέβη.
Οι δημοτικές υπηρεσίες υποχρεούνται να παρέχουν διοικητική συνδρομή στον Συμπαραστάτη, ο οποίος μπορεί να ζητά στοιχεία από τα αρχεία τους, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα.
Όταν διαπιστώνει φαινόμενα κακοδιοίκησης, μπορεί να απευθύνει συστάσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να αποφεύγεται η επανάληψή τους.Το Παρατηρητήριο symparastatis.gr
Το Παρατηρητήριο Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, μέσω της ιστοσελίδας https://symparastatis.gr, συγκεντρώνει πληροφορίες για την εφαρμογή του θεσμού σε Δήμους και Περιφέρειες της χώρας.
Εθνικές ειδήσεις
Μέσα από την ιστοσελίδα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν ποιοι Δήμοι διαθέτουν Συμπαραστάτη, να ενημερωθούν για τις σχετικές διαδικασίες επιλογής και να ανατρέξουν σε αποφάσεις, ετήσιες εκθέσεις και ενημερωτικό υλικό.
Η συγκέντρωση αυτών των στοιχείων δημιουργεί ένα χρήσιμο εργαλείο παρακολούθησης της εφαρμογής του θεσμού και ενίσχυσης της διαφάνειας στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Το ουσιαστικό ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η καθολική εφαρμογή του θεσμού στους υπόχρεους Δήμους και, κυρίως, η αποτελεσματική λειτουργία του προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Η θεσμική κατοχύρωση του Συμπαραστάτη αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Η πραγματική του αξία κρίνεται από τη δυνατότητα των δημοτών να βρίσκουν ανταπόκριση στα προβλήματά τους και από τη διάθεση των δημοτικών αρχών να αξιοποιούν τις παρεμβάσεις του για τη βελτίωση των υπηρεσιών τους.
