Ηδη μικροί τυροκόμοι έχουν χάσει εξαιτίας της ευλογιάς τους κτηνοτρόφους με τους οποίους συνεργάζονταν και προσανατολίζονται σε άλλες πηγές– Αβέβαιη η νέα τυροκομική περίοδος – Λειτουργούν με το στοκ της τρέχουσας περιόδου
Λήμνος παραλία
Αγωνία στη Μαγνησία για τη φέτα, τον επονομαζόμενο «λευκό χρυσό» για την Ελλάδα, όπου η ευλογιά βρίσκεται σε έξαρση, με το ένα μετά το άλλο κοπάδια με αιγοπρόβατα να θανατώνονται και ολόκληρες κτηνοτροφικές μονάδες, να σβήνουν από τον χάρτη της περιοχής. Ηδη μικροί τυροκόμοι έχουν χάσει το 100% του αιγοπρόβειου γάλακτος, που προμηθεύονταν από κτηνοτρόφους και θα αναγκαστούν να αναζητήσουν αλλού πρώτη ύλη για να μπορέσουν να παράξουν τη «βασίλισσα» των ελληνικών τυριών, ενώ ακόμη και μεγαλύτερες μονάδες δεν κρύβουν την ανησυχία τους για τη νέα τυροκομική περίοδο που ξεκινά από τον ερχόμενο Νοέμβριο.
Ρεπορτάζ: ΕΛΕΝΗ ΧΑΝΟΥ
Ο εφιάλτης της ευλογιάς που είναι ζωντανός στη Μαγνησία, δεν έχει επιπτώσεις μόνο στο ζωικό κεφάλαιο που εξαφανίζεται και στον ίδιο τον κλάδο των κτηνοτρόφων που απειλείται με αφανισμό ιδίως σε ορισμένα χωριά του νομού. Εχει άμεσο αντίκτυπο και στις τοπικές τυροκομικές μονάδες, που προμηθεύονται την πρώτη ύλη τους, το γάλα, από ντόπιους κτηνοτρόφους για την παραγωγή των τυριών τους και κατ’ επέκταση στην τοπική αλλά και την εθνική οικονομία.
Η φέτα, το παραδοσιακό ελληνικό τυρί προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης, παράγεται μόνο σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας, όπως η Θεσσαλία, η Ηπειρος, η Μακεδονία, η Στερεά Ελλάδα, η Πελοπόννησος και η Λέσβος και θεωρείται ως ο «ελληνικός χρυσός». Είναι ένα από τα πιο δυναμικά εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας, η οποία μόνο το 2023 συνεισέφερε στην Ελλάδα ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Ενδεικτικό είναι ότι σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, η φέτα το 2014 έκανε εξαγωγές της τάξης των 142 εκατ. ευρώ και το 2023 έκανε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ, αύξηση της τάξης του 700%.
Το τυρί – «χρυσός» όμως απειλείται επίσης από την ευλογιά. Κι αυτό γιατί το συγκεκριμένο προϊόν που είναι προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης, παράγεται κυρίως από πρόβειο γάλα ή αιγοπρόβειο, το οποίο κανείς δεν γνωρίζει αν θα υπάρχει σε επάρκεια στη Μαγνησία με την έναρξη της νέας τυροκομικής περιόδου, τον ερχόμενο Νοέμβριο. Προς το παρόν, οι ανάγκες της αγοράς καλύπτονται από το περσινό στοκ…
Εχασε το 100% του πρόβειου γάλακτος
«Χάσαμε το 100% του πρόβειου γάλακτος που προμηθευόμασταν ως πρώτη ύλη από ντόπιους κτηνοτρόφους. Δέκα με 15 κτηνοτρόφοι και μάλιστα τρίτης γενιάς, με τους οποίους συνεργαζόμασταν, δεν υπάρχουν πλέον. Τα κοπάδια τους θανατώθηκαν», η κραυγή αγωνίας του γνωστού τυροκόμου, Παναγιώτη Καρακάνα, ο οποίος δεν κρύβει την αγωνία του για τη νέα σεζόν.
Τα προϊόντα της επιχείρησης που υπάρχουν στην αγορά είναι από το περσινό στοκ, αλλά για τη νέα περίοδο, θα πρέπει να αναζητήσει άλλες πηγές γάλακτος. «Θα πρέπει να αναζητήσουμε άλλες περιοχές για να προμηθευτούμε γάλα. Κι αυτό δεν είναι απλό. Δεν ξέρουμε αν θα βρούμε τις ποσότητες που χρειαζόμαστε, την ποιότητα που θέλουμε. Και βεβαίως αυτό θα έχει επίπτωση και στην τιμή των τελικών προϊόντων. Τα ζώα είναι ο κρίκος μιας μεγάλης αλυσίδας προβλημάτων, που έχει προκαλέσει η ευλογιά και η ανεπαρκής αντιμετώπιση της ζωονόσου», υπογραμμίζει ο ίδιος μιλώντας στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ.
Ο ίδιος μιλά για «εγκληματική αντιμετώπιση» της ζωονόσου. «Όταν κάποιος αρρωσταίνει, τον γιατρεύεις, δεν τον σκοτώνεις. Εδώ βλέπουμε ένα κρούσμα σε κοπάδι και να θανατώνονται εκατοντάδες ζώα κάθε φορά. Ούτε την ανοσία δεν άφησαν να δούμε», λέει και ξεσπά για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί: «Η ζημιά έγινε μετά τις πλημμύρες. Μπήκαν αθρόα στη χώρα ζώα, χωρίς έλεγχο, από προμηθευτές αμφιβόλου αξιοπιστίας. Πήραμε ό,τι χειρότερο σε ζωικό κεφάλαιο και αυτό φαίνεται τώρα».
«Θα υπάρχει γάλα από Νοέμβριο;»
«Θα υπάρχει γάλα από Νοέμβριο για να κάνουμε τα προϊόντα μας;» το κρίσιμο ερώτημα τυροκόμου από την περιοχή του Βελεστίνου. Όπως εξηγεί η νέα τυροκομική περίοδος ξεκινά τον ερχόμενο Νοέμβριο – Δεκέμβριο, κανείς όμως δεν είναι σίγουρος τι πρόκειται να γίνει, με βάση την εξέλιξη της ευλογιάς στη Μαγνησία, όπου ο εφιάλτης δείχνει να μην τελειώνει.
«Δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει. Συνεχώς εμφανίζονται νέα κρούσματα, κοπάδια οδηγούνται σε θανάτωση. Θα έχουμε γάλα; Θα μπορέσουμε να λειτουργήσουμε και να βγάλουμε προϊόντα; Τι θα γίνει και με τις δικές μας επιχειρήσεις αλλά και το προσωπικό μας;», τα αμείλικτα ερωτήματα για το αβέβαιο μέλλον της ντόπιας τυροκομίας.
Αγωνία και στην ΕΒΟΛ
«Το πρόβλημα με την ευλογιά είναι μεγάλο. Καθημερινά χάνονται κοπάδια. Αν και έχουν χαθεί ολόκληρες κτηνοτροφικές μονάδες ακόμη δεν υπάρχουν εμφανή προβλήματα. Τι θα γίνει όμως μετά από 20 ημέρες κανείς δεν γνωρίζει, ούτε μπορεί να πει με βεβαιότητα», αναφέρει στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Βόλου «ΕΒΟΛ» Στέφανος Διακομής.
Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Ιουλίου, η ΕΒΟΛ είχε παρέμβει για το πρόβλημα με επιστολή της προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα. Μιλούσε για μία πρωτοφανή καταστροφή που πλήττει τον κτηνοτροφικό κόσμος της Μαγνησίας, χαρακτήριζε την κατάσταση «τραγωδία» και ζητούσε την άμεση επανεξέταση της πολιτικής της μαζικής θανάτωσης, προτείνοντας εναλλακτικές στρατηγικές περιορισμού της νόσου, βασισμένες σε διεθνείς πρακτικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες επιλογές.
Χάνονται περί τις 20.000 παραγωγικά ζώα
Προχθές οδηγήθηκαν σε θανάτωση 950 ζώα, ενώ χθες οδηγούνταν σε υγειονομική ταφή περί τα 1.500 νεκρά ζώα από τις περιοχές του Στεφανοβικείου και του Ριζομύλου.
Αυτή τη στιγμή και παρά την κρίση που πλήττει τον κτηνοτροφικό κλάδο και μαζί του, μια σειρά ακόμη επαγγελματιών, δεν έχει δοθεί επίσημη εικόνα από την Περιφέρεια Θεσσαλίας για την έκταση του προβλήματος.
Μέσα από όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας και έχουν καταγραφτεί στα ρεπορτάζ στη Μαγνησία, η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει προκαλέσει σημαντική απώλεια ζώων. Περίπου 5.800 ζώα έχουν θανατωθεί σε διάστημα περίπου δύο μηνών, από την έναρξη του ξεσπάσματος έως τον Ιανουάριο 2025.
Μέχρι τις αρχές Μαρτίου 2025, οι απώλειες είχαν φτάσει συνολικά τα 7.800 αιγοπρόβατα στο νομό
Τον Ιούλιο 2025, οι κτηνιατρικές αρχές ανέφεραν πως 17.000 ζώα έχουν χαθεί συνολικά (θάνατοι και θανάτωση) και επιπλέον 5.500 αναμένεται να θανατωθούν, καθώς εντοπίζονται 15–16 ενεργές εστίες
Επίσης, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Βόλου εκτιμά ότι συνολικά πάνω από 20.000 παραγωγικά ζώα θα χαθούν από την ευλογιά στη Μαγνησία, συνυπολογίζοντας όλες τις φάσεις της κρίσης.
Το πρώτο κύμα ξέσπασε τον Οκτώβριο ενώ το δεύτερο κύμα που συνεχίζει να πλήττει τη Μαγνησία, σημειώθηκε μέσα στο 2025.
Ηδη έχουν επηρεαστεί επτά περιοχές της Μαγνησίας: Διμήνι, Αφησσος, Κεραμίδι, Κανάλια, Ευξεινούπολη, Νέα Αγχίαλος, Ριζόμυλος.
Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, με ενεργές εστίες και συνεχιζόμενους περιορισμούς και μέτρα βιοασφάλειας για να προστατευτούν τα υπόλοιπα κοπάδια.
Όπως έχει αναφέρει δημοσίως ο καθηγητής κτηνιατρικής του ΑΠΘ Γιώργος Αρσένος, το δεύτερο κύμα οφείλεται κυρίως σε ελλιπή εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας, υποστελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες και αποτυχία συντονισμού και ελέγχου.
taxydromos.gr
