Με την προσήκουσα ευσέβεια και βυζαντινή τάξη εορτάσθη η Κυριακή της Ορθοδοξίας στην Ι. Μητρόπολη Χίου. Ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός ετελέσθη στην Ιερά Αυτοκρατορική και Σταυροπηγιακή Νέα Μονή με χειροθεσία Αναγνώστη.
Το Θ. Λόγο εκήρυξε ο Πρωτοπρ. πατήρ Κήρυκος Φαράκλας και είπε:
” Σεβασµιότατε, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής η Εκκλησία µας εορτάζει την ορθοδοξία, την ορθή δόξα, την ορθή πίστη µε αφορµή την αναστήλωση των εικόνων. Μέσα σε ένα κλίµα δικαιολογηµένου πανηγυρισµού γιορτάζουµε την Κυριακή της Ορθοδοξίας, η οποία είναι η γιορτή της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, εορτάζουµε τον θρίαµβο της Αλήθειας. Με αφορµή το µεγάλο αυτό γεγονός θα προσπαθήσουµε να ψηλαφίσουµε σήµερα τι είναι η Ορθοδοξία, ποια τα χαρακτηριστικά της, η σχέση της µε τον Ελληνισµό και η µαρτυρία της στο σύγχρονο κόσµο. Η Ορθοδοξία είναι η γνήσια έκφραση της Εκκλησίας του Χριστού. Ο πνευµατικός χώρος, όπου διδάσκεται ορθά το περιεχόµενο της θείας εξ αποκαλύψεως αλήθειας, βιώνεται το διαρκές παρόν της σωτηρίας και συντελείται η µεταµόρφωση του ανθρώπου και της πλάσης. Περιεχόµενο της Ορθοδοξίας είναι ο παρατεινόµενος στους αιώνες Χριστός, όπως τον κήρυξαν οι Απόστολοι, όπως τον δίδαξαν οι Πατέρες, όπως τον δογµάτισαν οι Οικουµενικές Σύνοδοι όπως αποδέχθηκε η οικουµένη, σύµφωνα µε το Συνοδικό απόσπασµα το οποίο θα αναγνωσθεί σε όλο τον ορθόδοξο εκκλησίασµα αύριο. Σε όλο το διάστηµα της δισχιλιόχρονης ιστορικής της πορείας η Ορθοδοξία αντιµετώπισε κάθε είδους δυσχέρειες. Διήλθε «διά πυρός και σιδήρου», υπέστη επιθέσεις και δέχθηκε διώξεις. Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστοµο «κλυδωνίζεται, αλλ’ ου καταποντίζεται, χειµάζεται, αλλά ναυάγιον ουχ υποµένει,». Ζει και νικά διαρκώς η Ορθοδοξία, διότι έχει θεµελιωθεί πάνω στην πέτρα, «η δε πέτρα ην ο Χριστός» (Α’ Κορ. α’, 5). Η Ορθοδοξία καθοδήγησε την πνευµατική ζωή της ανθρωπότητας. Επέδρασε στη διαµόρφωση του δικαίου, στους κοινωνικούς θεσµούς και το φιλοσοφικό στοχασµό. Λέπτυνε την τέχνη, ηµέρωσε τα ήθη, εξευγένισε το πολιτειακό δίκαιο, ανέβασε τον άνθρωπο στο ανώτατο σκαλοπάτι των αξιών. Η έννοια των ανθρώπινων δικαιωµάτων, η αξία του ανθρώπινου προσώπου, το αγαθό της ελευθερίας, οι αγώνες για την παγκόσµια ειρήνη, την καταπολέµηση των φυλετικών διακρίσεων και την κοινωνική δικαιοσύνη αποτελούν πολύτιµα δώρα της Ορθοδοξίας στην ανθρωπότητα. Γενικά η Ορθοδοξία υπηρέτησε µε συνέπεια το µεγαλείο του ανθρώπινου προσώπου σε όλη την απολυτότητα και καθολικότητα µε τις οποίες αυτό συνδέθηκε στη χριστιανική ανθρωπολογία. Ο άνθρωπος ως κορύφωση και συγκεφαλαίωση της θείας δηµιουργίας, υπήρξε γι’ αυτήν το «όλον» περιεχόµενο της αποστολής της στον κόσµο και στην ιστορία της σωτηρίας. Παρόλο που ο χαρακτήρας της Ορθοδοξίας είναι οικουµενικός και οικουµενική η αποστολή της, κανένας δεν µπορεί να αµφισβητήσει την ιδιάζουσα σχέση της µε τον ελληνισµό και τα ελληνικά γράµµατα. Η Ορθοδοξία συνδέθηκε µε τον ελληνισµό µε ένα σύνδεσµο αγάπης αιµατηρής, θυσίας και θριάµβου, συναλληλίας. Η Ορθοδοξία µπορεί να µην είναι υπόθεση µόνο της Ελλάδας. Η Ελλάδα όµως είναι υπόθεση της Ορθοδοξίας. Δεν γνωρίζουµε τι µορφή θα είχε η Ορθόδοξη Εκκλησία χωρίς την ελληνική παιδεία και κληρονοµιά. Γνωρίζουµε όµως ότι χωρίς την Ορθόδοξη Εκκλησία, Ελλάδα δεν θα υπήρχε σήµερα. Ο ιστορικός Κων/νος Παπαρρηγόπουλος γράφει: «Το Ελληνικόν Έθνος δεν διεσώθη, τουλάχιστον δεν διέσωσε την ιστορικήν του αξίαν, ειµή διά της του χριστιανισµού συµµαχίας». Και ο σοφός ιστορικός Σπυρίδων Ζαµπέλιος, σε απόλυτη συµφωνία µε τον εθνικό µας ιστορικό, παρατηρεί: «Το όνοµα της Ελλάδος άνευ της Ορθοδοξίας δεν ήθελεν ίσως υπάρχει σήµερον ή εντός βιβλιοθηκών και εις σοφών τινών αναµνήσεις». Η Ορθοδοξία συνέβαλε στην κάθαρση του αρχαίου ελληνικού πολιτισµού και τον βοήθησε να κάνει υπέρβαση της κρίσεως, την οποία διερχόταν. Κατά τη βυζαντινή περίοδο υπήρξε ο συνεκτικός δεσµός, που σφυρηλάτησε τη συνένωση των πολιτών του βυζαντινού κράτους σε µια κοινή εκπολιτιστική προσπάθεια. Το οµόδοξον ήταν το ζητούµενο όλων των αυτοκρατόρων για την ασφάλεια και πρόοδο της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας η Ορθόδοξη Εκκλησία διατήρησε την ελληνική παιδεία, καλλιέργησε το ηρωικό πνεύµα µε τις θυσίες του κλήρου και ανέστειλε το κύµα του εξισλαµισµού, που ήταν ταυτόχρονα αναχαίτιση του εκτουρκισµού. Ζωντανό παράδειγµα αυτή εδώ η Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Ιερά Μονή η οποία βίωσε το µένος του κατακτητή, όπως και όλο το νησί µας, κατά την σφαγή του 1822. Στους καταλόγους των ελληνικών σχολείων και Ελλήνων λογίων, που συνέταξαν ο Ματθαίος Παρανίκας και ο Κων/νος Σάθας, τα 2/3 και πλέον των δασκάλων ήταν ιερωµένοι. Μόνον ο Άγιος Κοσµάς ο Αιτωλός ίδρυσε περισσότερα από 200 σχολεία, πραγµατικός άθλος για την εποχή εκείνη. Πολύτιµες υπήρξαν οι υπηρεσίες της Ορθοδόξου Εκκλησίας κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, την µικρασιατική καταστροφή, τον ελληνοϊταλικό πόλεµο του 1940, την περίοδο της κατοχής και γενικά σε όλους τους αγώνες του έθνους µας. Η Ορθοδοξία ανταποκρίθηκε σε κάθε πρόσκληση και πρόκληση της ιστορίας. Ιδιαίτερα σήµερα στο νέο ευρωπαϊκό status, µέσα σε ένα πολιτιστικό και πνευµατικό συγκρητισµό των λαών της Ευρώπης, η Ορθοδοξία έχει πολλά να προσφέρει όχι µόνο στη διατήρηση της φυσιογνωµίας του εθνικού και πνευµατικού µας βίου, αλλά κυρίως ως ζύµη στις αναζητήσεις της Δύσης. Άλλωστε η Ορθόδοξη Εκκλησία υπήρξε από την αρχή σηµαντικός παράγοντας στη διαµόρφωση της πνευµατικής ταυτότητας της Ευρώπης και του ευρωπαϊκού πολιτισµού. Πιστεύω ότι είναι συναπτικό να τονίσουµε τον ρόλο της Ορθοδοξίας στα Βαλκάνια και ιδιαίτερα στην Αλβανία. Με την διαποίµανση για 30 και πλέον χρόνια του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Τιράννων Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κυρού Αναστασίου, η ορθοδοξία υπήρξε η ενοποιός δύναµη, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού «πορευθέντες µαθητεύσατε πάντα τα έθνη» και «αγάπα τον πλησιών σου ως εαυτόν». Η Ορθοδοξία υπήρξε το φως στο σκοτάδι του αθεϊσµού, και η ανάσταση της Εκκλησίας, στην χειµάζουσα Αλβανία. Σήµερα η Ορθοδοξία είναι η κυρίαρχη πνευµατική δύναµη του βαλκανικού χώρου. Σε σύνολο πολλών δεκάδων εκατοµµυρίων κατοίκων των Βαλκανίων, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί αποτελούν την πλειοψηφία. Η πνευµατικότητα της λατρείας της ορθοδοξίας, η εκφραστικότητα της τέχνης της, ο θριαµβευτικός αναστάσιµος χαρακτήρας της, η νηπτικότητα του µοναστικού της ιδεώδους, το δηµοκρατικό συνοδικό σύστηµα διοικήσεώς της διαµέσου των αιώνων, αποτελεί το καταφύγιο κάθε ψυχής. Η Ορθοδοξία καλείται να δώσει τη µαρτυρία της στο σύγχρονο κόσµο, στα πλαίσια της συνέχειας της ως προς το ιστορικό της παρελθόν. Κυρίως όµως ως οικουµενική, η Ορθοδοξία οφείλει να στρέφεται προς όλα τα δηµιουργήµατα του Τριαδικού Θεού που βρίσκονται έξω από τους κόλπους της σε πνεύµα αδελφικής αγάπης και κατανόησης. Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος «ου γαρ νικήσαι ζητούµεν, αλλά προσλαβείν αδελφούς, εν τω χωρισµώ σπαρασσόµεθα» (PG 36, 440B)! Σεβασµιότατε, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, Η Ορθοδοξία, δεν αποτελεί µια παρελθοντολογική έννοια, αλλά είναι η δυναµική µεταµόρφωση του εκάστοτε παρόντος. Έχοντας δικά της δοκιµασµένα κριτήρια ηθικής και βιοθεωρίας καλεί τον άνθρωπο της κάθε εποχής να την ακολουθήσει για να του προσφέρει πληρότητα και ποιότητα ζωής, σωστό κοσµοθεωρητικό προσανατολισµό και πραγµατική λύτρωση στην πορεία του από τα κτιστά και εφήµερα, στα αιώνια, από τα φθαρτά στα άφθαρτα, από τα επίγεια στην επουράνιο Βασιλεία, µέσα από τον Σταυρό του Χριστού µας. «..Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστης των Πατέρων, αύτη η πίστης των Ορθοδόξων, αυτή η πίστης της οικουµένης» …. χθες, σήµερα και εις τους αιώνας των αιώνων. Αµήν”
Την Κυριακή ετελέσθη Αρχιερατικώς ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία στον Ι. Μητροπολιτικό Ναό Χίου όπου ομίλησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Χίου κ Μάρκος και είπε:
“Εἰς τό Σύμβολον τῆς Πίστεως ὁμολογοῦμεν ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική. Ἑρμηνεύοντες αὐτάς τάς ἰδιότητας τῆς Ἐκκλησίας δυνάμεθα νά εἴπωμεν ὅτι τό «Μία» ἀναφέρεται εἰς τό ἕνα Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τό «Ἁγία» ἀναφέρεται εἰς τό ὅτι ἁγιάσθηκε ἀπό τήν Κεφαλήν Της, πού εἶναι Ἁγία, τό «Καθολική» ἀναφέρεται εἰς τό ὅτι περιέχει ὅλην τήν ἀλήθειαν, συνεπῶς ταυτίζεται μέ τό «οἰκουμενική» καί μέ τό «Ὀρθόδοξη», καί τό «Ἀποστολική» ἀναφέρεται εἰς τό ὅτι στηρίζεται ἐπί τό θεμέλιον τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καί τῶν Ἁγίων Πατέρων, πού εἶναι οἱ κατά φύσιν καί κατ’ οὐσίαν διάδοχοί των. Καί αἱ τέσσαρες αὐταί ἰδιότητες τῆς Ἐκκλησίας συγκλίνουν εἰς τό ὅτι ἡ Ἐκκλησία συνδέεται καί ταυτίζεται μέ τήν Ὀρθοδοξίαν. Διά τοῦτο ἀναφερόμενοι εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν τήν συνδέομεν μέ τήν Ἐκκλησίαν καί ἀναφερόμενοι εἰς τήν Ἐκκλησίαν τήν συνδέομεν μέ τήν Ὀρθοδοξίαν, συνεπῶς ὁμιλοῦμεν περί Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Αὐτό εἶναι πολύ βασικόν, διότι ἡ Ὀρθοδοξία ἀποξενωμένη ἀπό τήν Ἐκκλησίαν γίνεται μία ἁπλῆ ἰδεολογία καί ἡ Ἐκκλησία ἀποκεκομμένη ἀπό τήν Ὀρθοδοξίαν γίνεται ἁπλῶς μία ἀνθρώπινη διοικητική ὀργάνωσις. Χριστιανοί μου, Ἡ λέξη Ὀρθοδοξία ἀποτελεῖται ἀπό δύο λέξεις: «ὀρθή» καί «δόξα». Δόξα σημαίνει ἀφ’ ἑνός τήν δοξασίαν, τήν γνώμην, πού ἔχομεν περί οἱουδήποτε θέματος, ἀφ’ ἑτέρου τήν δοξολογίαν. Αἱ δύο αὐταί ἔννοιαι συμπορεύονται καί ἀλληλοσυμπληροῦνται. Συνεπῶς ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ σημαίνει τήν ἀληθινήν δοξολογίαν τοῦ Θεοῦ. Ὡς ἐκ τούτου τά κύρια σημεῖα, πού ἀποτελοῦν τήν γνήσιαν ἀποστολικήν πίστιν καί παράδοσιν εἶναι τρία, ἡ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ἡ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ καί ἡ ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ. Καί τά τρία εἶναι ἑνωμένα, οὕτως ὥστε ἡ ἀπόσπασις τοῦ ἑνός ἐξ αὐτῶν νά συνιστᾶ ἀλλοίωσιν τῆς ἀποστολικῆς παραδόσεως, γενικῶς τῆς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Χριστός μέ τήν ἐνσάρκωσίν Του ἔκανε τήν Ἐκκλησίαν Σῶμά Του καί ἑπομένως εἰς αὐτήν ἐδόθησαν ὅλα τά χαρίσματα τοῦ Ἁγ. Πνεύματος. Ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ἐκεῖ εἶναι καί τό Ἅγιον Πνεῦμα. Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ ὀρθή πίστις τῆς Ἐκκλησίας. Διά τοῦτο συνδέονται ἡ Ἐκκλησία μέ τήν Ὀρθοδοξίαν. Δέν εἶναι κάτι ἄλλον ἡ Ὀρθοδοξία ἀπό τήν Ἐκκλησίαν. Αὐτή ἡ ὀρθή πίστις συνίσταται εἰς τό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων, πού κατέχει ἡ Ἐκκλησία, εἰς τό Σύμβολον τῆς Πίστεως, πού εἶναι ὁ «ἀμετάβλητος κανών» τῆς ἀληθείας, τῆς ζωῆς καί τῆς σωτηρίας, καί ἡ βίωσις τῆς ὅλης οἰκονομίας τοῦ Χριστοῦ μέσα εἰς τόν χῶρον τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι ἡ πρᾶξις τῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι αὐτή, πού μᾶς δίδει τήν βεβαιότητα ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό πραγματικόν Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Εἰς τήν Θείαν Εὐχαριστίαν μετέχομεν τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ. Ἐπίσης εἰς τήν Θείαν Εὐχαριστίαν, διά τῶν εὐχῶν, πού λέγονται, ὁμολογεῖται ὅτι ὁ Θεός ἐδημιούργησε καί συντηρεῖ τόν κόσμον, ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ Σωτήρ τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, καί ὅτι ὁλόκληρος ὁ ἄνθρωπος (ψυχή – σῶμα) δύναται νά θεωθῇ. «Ἡμῶν σύμφωνος ἡ πίστις τῇ Εὐχαριστίᾳ καί ἡ Εὐχαριστία βεβαιοῖ τήν πίστιν» (Ἅγιος Εἰρηναῖος, ἐπίσκοπος Λυῶνος). Ἔτσι φαίνεται ὅτι ὑπάρχει ἑνότης μεταξύ Ἐκκλησίας, Ὀρθοδοξίας καί Θείας Εὐχαριστίας, ἐφ’ ὅσον δέν νοεῖται Ἐκκλησία ἐκτός Ὀρθοδοξίας καί Θείας Εὐχαριστίας, ἀλλά οὔτε Θεία Εὐχαριστία ἐκτός Ἐκκλησίας καί Ὀρθοδοξίας. Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ ἀληθινή πίστις τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι ἡ ἀληθινή πρᾶξις τῆς Ἐκκλησίας. Χριστιανοί μου,Ὕπαρξις Ἐκκλησίας μέ Ὀρθοδοξίαν χωρίς Θείαν Εὐχαριστίαν ἤ ὕπαρξις Ἐκκλησίας μέ Θείαν Εὐχαριστίαν χωρίς Ὀρθοδοξίαν εἶναι «κακογνωμοσύνη» καί αἱρετικόν «διδασκαλεῖον». Διά τοῦτο ἡ Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία, ἐντός τῆς Ὁποίας ὑπάρχει ἡ πραγματική Θεία Εὐχαριστία.“.
Στο τέλος έγινε η Τελετή της Αναστηλώσεως των Εικόνων με την συμμετοχή των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών, σπουδαστών της ΑΕΝ ΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΧΊΟΥ, ενώ ευλογήθηκαν άρτοι προσφερθέντες από την Ορθόδοξη Χριστιανική Ένωση Κυριών και Νεανίδων Χίου και ετελέσθη και Μνημόσυνο την κεκοιμημένων μελών και δωρητών της Ενώσεως.
Μετά την Θ. Λειτουργία ο Σεβασμιώτατος εδεξιώθη τις αρχές, τις κυρίες της Ενώσεως και τους Σπουδαστές στο Γραφείο του.
