Η Ιστορία δεν έχει τέλος, μόνο αρχή…
Τα λαϊκά στρώματα αργά ή γρήγορα θα επανέλθουν στο προσκήνιο και στους δρόμους του αγώνα, γιατί συνεχίζουν να υπάρχουν και να εξελίσσονται οι θεμελιώδεις αντιθέσεις του ελληνικού κοινωνικού/οικονομικού σχηματισμού. Το ζήτημα είναι ο χρόνος, ο τρόπος, οι όροι, τα μέσα κι οι προϋποθέσεις. Η παρουσία με όρους ανάθεσης και όχι ενεργούς συμμετοχής σ’ ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα φέρνει τα αποτελέσματα που όλοι ζούμε σήμερα.
“Το κομμένο σχοινί μπορείς να το ξαναδέσεις. Θα κρατήσει πάλι, ωστόσο θα’ ναι κομμένο.” Μπέρτολτ Μπρεχτ
Εκ του αποτελέσματος βλέπουμε πως όλες οι προηγούμενες προσπάθειες έμειναν πολύ πίσω από τις ανάγκες. Η κάθε δύναμη έχει τις ευθύνες της. Έγινε πια φανερή, μετά από επτά χρόνια και η αδυναμία αισθητής εκλογικής παρέμβασης συνολικά του πολιτικού υποκειμένου της ριζοσπαστικής αριστεράς, που είναι και το ζητούμενο. Με την πλήρη έννοια του όρου (κίνημα -μέτωπο- κόμμα) σε μία διαλεκτική σχέση, σύνδεση και αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
Κι εδώ τίθενται τα πρώτα ατάκτως ερριμμένα, ερωτήματα:
• Με ποιές αρχές, ιδεολογία, θέσεις, στρατηγική, τακτική, οργανωτική μορφή και συμμαχίες θα προχωρούσε ένας σύγχρονος πολιτικός φορέας της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (που παραμένει το ζητούμενο) ούτως ώστε να μη μετατραπεί σε ελιτίστικη λέσχη ή σε ένα αναπαλαιωμένο γραφειοκρατικό μόρφωμα, διεκπεραιωτή ειλημμένων αποφάσεων των πεφωτισμένων;
• Θα βάλουμε μπροστά το κάρο (εκλογική επιβίωση) και πίσω το άλογο (πολιτικό περιεχόμενο, πρόγραμμα, δημοκρατική/συμμετοχική λειτουργία και λήψη αποφάσεων) ή από την άλλη θα βάλουμε το άλογο (εκλογική καταγραφή), αλλά δίχως κόσμο;
• Είναι διατεθειμένες οι κομματικές γραφειοκρατίες που ευδοκιμούν στην Αριστερά -και όχι μόνο- να υπερβούν τον εαυτό τους;
• Ποιός ο ρόλος των κομματικά ανένταχτων αντισυστημικών, που είναι και η πλειοψηφία, αλλά δεν είναι πολιτικά ενοποιημένοι;
“Ίσως πάλι ν’ ανταμώσουμε, μα εκεί που μ’ άφησες δεν πρόκειται ποτέ να με ξαναβρείς.” Μπέρτολτ Μπρεχτ, Το κομμένο σχοινί.
Η ασφυξία και τα αδιέξοδα μεγάλου μέρους της κοινωνίας κυοφορούν αλλαγές στα έγκατα. Mπορεί συχνά βουβή, συχνά εκφρασμένη από σφιγμένα βλέμματα παραμένει ενεργή, σαν ένα βραδύκαυστο φιτίλι που κανένας δεν προσέχει ως την ώρα της έκρηξης. Αναζητά σοβαρό πολιτικό σχέδιο και πρόταση, δρόμο και αφήγηση ότι όλα μπορούν να αρχίσουν ξανά, αλλά να είναι πραγματικά αλλιώς. Όποιος θέλει να επικαλείται αυτά καλά θα κάνει να κάτσει να σκεφτεί πώς όλος αυτός ο κόσμος σήμερα θα ανακτήσει το θάρρος του. Πώς θα ανακτήσει και πάλι την αυτοπεποίθηση και τη συλλογικότητα. Όποιος θέλει να «εκπροσωπήσει» αυτό το μέρος της κοινωνίας πρέπει να ξεκινήσει από εκεί.
“Δε νοσταλγώ τίποτα και ούτε πρόκειται. Ίσως να νοσταλγώ το μέλλον.” Μακριά από λογικές αγνωστικισμού που πετάνε μαζί με τα απόνερα και το μωρό, η περίοδος που διανύουμε είναι μεταβατική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το ποιοι και πόσοι από εμάς θα βρίσκονται στις προσπάθειες για την κοινωνική απελευθέρωση, που θα υπάρξουν, είναι επίσης το ζητούμενο. Το απροσδόκητο κι οι εκπλήξεις, ευχάριστες και δυσάρεστες, είναι μπροστά μας.
“Είμαι πεισμένος πως, ακόμα κι όταν όλα έχουν χαθεί ή μοιάζουν να έχουν χαθεί, πρέπει ήρεμα να ξαναρχίζουμε το έργο μας από την αρχή. Είμαι πεισμένος πως πρέπει πάντα να στηριζόμαστε στον εαυτό μας και στις δικές μας δυνάμεις. Να μην περιμένουμε τίποτα από κανέναν και έτσι να μη συσσωρεύουμε απογοητεύσεις. Πως πρέπει να προγραμματίζουμε, να κάνουμε αυτό που ξέρουμε και μπορούμε να κάνουμε, και να ακολουθήσουμε τον δρόμο μας.” Αντόνιο Γκράμσι
Σ’ αυτήν την αντιηρωική εποχή που ζούμε, όταν θέλεις να αλλάξεις τον άκαρδο αυτό κόσμο, θα πρέπει, πριν απ’ όλα, να είσαι βαθιά ερωτευμένος με την ίδια τη ζωή, αφού “τίποτα το ανθρώπινο δεν μας είναι ξένο.” Ο αγώνας για την κοινωνική απελευθέρωση κι η επανεκκίνηση για μια ζωή αξιοβίωτη εκ των ων ουκ άνευ. Συνεχίζουμε. Ο καθένας όπως ξέρει και μπορεί.
28.4.2026
Βασίλης Μαυρέλος
