ΕΒΕ λειτουργεί ως οριζόντιος κόφτης, αν δεν πιάνεις το ελάχιστο σε ένα μάθημα, δεν μπορείς να δηλώσεις τίποτα. Υποψήφιοι που θα μπορούσαν δυνητικά να καλύψουν θέσεις σε λιγότερο περιζήτητα τμήματα κόβονται πριν φτάσουν εκεί»
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) παραμένει ένα από τα πιο καθοριστικά και αμφιλεγόμενα στοιχεία του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που θα αποτελέσει «αγκάθι» και στο δρόμο προς τις Βάσεις 2026. Ανατρέχοντας στα σχετικά στατιστικά στοιχεία για το 2025 διαπιστώνεται ότι από τις 10.628 κενές θέσεις σε 145 τμήματα ΑΕΙ, οι 9.078 (85,4%) συνδέονται άμεσα με την ΕΒΕ, ενώ μόλις το 10,3% αποδίδεται σε πραγματική έλλειψη ζήτησης.
Όπως τονίζει ο Γιάννης Ζαμπέλης, Καθηγητής Μαθηματικών – Εκπαιδευτικός Αναλυτής και δημιουργός τουpaideianet.com το εύρημα αυτό αναζωπυρώνει τη συζήτηση ενόψει των Βάσεων 2026, καθώς φαίνεται πως ο μηχανισμός που σχεδιάστηκε ως φίλτρο ποιότητας λειτουργεί πλέον και ως βασικός παράγοντας δημιουργίας κενών θέσεων στα ΑΕΙ με έμφαση τα περιφερειακά πανεπιστήμια.
Τι είναι στην πράξη η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής
Η ΕΒΕ λειτουργεί ως προαπαιτούμενο εισαγωγής. Κάθε τμήμα ορίζει έναν συντελεστή (0,80–1,20), ο οποίος εφαρμόζεται στον μέσο όρο των επιδόσεων των υποψηφίων κάθε επιστημονικού πεδίου. Το αποτέλεσμα δημιουργεί ένα ελάχιστο όριο, κάτω από το οποίο ο υποψήφιος δεν έχει δικαίωμα επιλογής του τμήματος, ανεξάρτητα από τα συνολικά μόριά του. Έτσι, ακόμη κι αν μια σχολή έχει κενές θέσεις, αυτές δεν μπορούν να καλυφθούν αν οι διαθέσιμοι υποψήφιοι δεν ξεπερνούν το όριο της ΕΒΕ.
Tα τμήματα με κενές θέσεις σύμφωνα με τον κ. Ζαμπέλη συνοψίζεται στην εξής εικόνα
- 10.628 συνολικά κενές θέσεις
- 9.078 θέσεις (85,4%) συνδέονται με την ΕΒΕ
- 1.093 θέσεις (10,3%) οφείλονται σε χαμηλή ζήτηση
- 145 τμήματα κατέγραψαν κενά εισακτέων
Σε μεγάλο αριθμό σχολών, ο τελευταίος επιτυχών βρίσκεται πολύ κοντά στο όριο της ΕΒΕ, κάτι που δείχνει ότι ακόμη και μικρές διαφορές στην επίδοση των υποψηφίων αρκούν για να αφήσουν θέσεις κενές. Μάλιστα ο κ. Ζαμπέλης θέλοντας να αποκρυσταλλώσει την επίδραση της ΕΒΕ στον αποκλεισμό υποψηφίων από τα ΑΕΙ προχώρησε σε σχετική μελέτη που αποδεικνύει ότι η ΕΒΕ δεν είναι ένας «δευτερεύων» παράγοντας αλλά ο παράγοντας που στερεί την πρόσβαση στα πανεπιστημιακά τμήματα καθώς αν ήταν αισθητά χαμηλότερη ή απουσίαζε εντελώς οι 9.078 από τις 10.628 κενές θέσεις θα μπορούσαν να καλυφθούν. Με αυτά τα δεδομένα υποψήφιοι που θα μπορούσαν να εισαχθούν με βάση τα μόρια τους αποκλείονται επειδή δεν περνούν το κατώφλι της ΕΒΕ. Έτσι, οι θέσεις δεν «μεταφέρονται» αλλού, αλλά μένουν κενές.
Τι σημαίνει αυτό για τις Βάσεις 2026
Ο «κόφτης» της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής αναμένεται και φέτος να στερήσει τα όνειρα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε τουλάχιστον 10.000 υποψηφίους όχι γιατί δεν έγραψαν καλά αλλά γιατί δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το φίλτρο της ΕΒΕ. Με απλά λόγια Η ΕΒΕ λειτουργεί ως ελάχιστο όριο εισαγωγής που προηγείται της σύγκρισης των μορίων μεταξύ υποψηφίων. Αυτό σημαίνει ότι υποψήφιοι που σε προηγούμενα χρόνια θα μπορούσαν να διεκδικήσουν μια θέση, την τελευταία εξαετία αποκλείονται εξαρχής αν δεν ξεπερνούν το συγκεκριμένο όριο. Επομένως τα τεράστια κενά που προκύπτουν στα ΑΕΙ δεν σχετίζονται με χαμηλή ζήτηση, αλλά με τον αποκλεισμό υποψηφίων λόγω της ΕΒΕ και η υψηλότερη πίεση ασκείται στα περιφερειακά τμήματα των ΑΕΙ με αποτέλεσμα να εμφανίζουν υψηλά ποσοστά κενών θέσεων, ακόμη και όταν υπάρχει επαρκής αριθμός δηλώσεων στο μηχανογραφικό. Ουσιαστικά έχουμε ένα μοντέλος εισαγωγης στα ΑΕΙ που οι Βάσεις έπονται καθώς το κρισιμότερο ρόλο παίζει η ΕΒΕ που προηγείται και καθορίζει το ποιος μπορεί καν να συμμετάσχει στη διαδικασία.
Όπως τονίζει επ’ αυτού ο κ. Ζαμπέλης «Εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, η ΕΒΕ ευθύνεται για το 92–95% των κενών. Δεν είναι ότι «δεν υπάρχει ζήτηση» για τη Φιλολογία της Καλαμάτας ή τα Μαθηματικά της Σάμου — υπάρχουν υποψήφιοι που τις δηλώνουν, αλλά η ΕΒΕ τους κόβει. Η γεωγραφική θέση πιέζει την ΕΒΕ προς τα πάνω, διότι ο μέσος όρος του πανελλαδικού πεδίου παραμένει υψηλός, ενώ οι ντόπιοι υποψήφιοι που στοχεύουν την περιφερειακή σχολή έχουν τυπικά χαμηλότερη βαθμολογία.»
Δείτε την ανάλυση για τις σχολές και τις κενές θέσεις το 2025 εδώ
