Καλή επάνοδο σε όλους: Αθλητισμός και ψυχική ανθεκτικότητα στα χρόνια του κορονοιού

Η Ένωση Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής Χίου ευχαριστεί για τη συνεργασία την κ.Μαρία Τσικουδή – Καλαγκιά Ψυχολόγος Α.Π.Θ.- ΜΒΑ Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων, για το υπέροχο άρθρο που μας παραχώρησε μ’ αφορμή την επαναλειτουργία των αθλητικών εγκαταστάσεων!!!

Αθλητισμός και ψυχική ανθεκτικότητα στα χρόνια του κορονοιού

Το τελευταίο διάστημα ζήσαμε όλοι μια πρωτόγνωρη και δύσκολη στη διαχείριση της κατάσταση με την πανδημία του κορονοιού. Όπως ήταν φυσικό δε θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη και την αθλητική κοινότητα με συγκεκριμένες συνέπειες στη ψυχολογία των αθλητών.

Καλό θα ήταν να γίνει σαφής ο διαχωρισμός για τις ψυχολογικές συνέπειες της καραντίνας στον αθλούμενο και στον επαγγελματία αθλητή. Για τον επαγγελματία αθλητή η καραντίνα σήμανε την απώλεια της ενασχόλησης με το επάγγελμά του, ενώ για τον τυπικό πληθυσμό τη στέρηση μιας δραστηριότητας διασκέδασης. Είναι απόλυτα φυσιολογικό λοιπόν ο αθλητής να το βιώσει πιο έντονα με ματαίωση των στόχων του, απογοήτευση και δυσκολία προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Έτσι η καραντίνα για τον αθλητή που κινούνταν με βαθιά προσήλωση στο στόχο του, ενεργητικότητα και πειθαρχία στο πρόγραμμα του, στην ουσία επέβαλε την απώλεια του αγωνιστικού του στόχου. Ένας σαφής αποπροσανατολισμός και μια εμφανής σύγχυση χαρακτήριζε όλους τους αθλητές που περίμεναν διασυλλογικά, εθνικά, διεθνή πρωταθλήματα και διοργανώσεις.

Ας δούμε όμως την πορεία των αθλητών μέσα στην περίοδο του εγκλεισμού μέχρι σήμερα. Αρχικά με την ανακοίνωση των περιοριστικών μέτρων βίωσαν το σοκ της καραντίνας με αναστολή οποιασδήποτε δραστηριότητας ενώ σε πρώτο πλάνο βρίσκονταν τα συναισθήματα του θυμού και της απογοήτευσης. Πολλοί αθλητές σε συνεργασία με τους προπονητές τους κλήθηκαν να προσαρμοστούν σε αυτήν την κατάσταση και να αναπροσδιορίσουν τους στόχους τους ενώ ταυτόχρονα προσπάθησαν οι περισσότεροι τουλάχιστον να διατηρήσουν ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου, διατροφής και άσκησης. Πολλοί προπονητές προέτρεψαν τους αθλητές να έχουν κινητικότητα, πνευματική εγρήγορση και να αποφύγουν την αδράνεια και την υπερβολική χρήση της οθόνης. Σύμφωνα με ερευνητές ένας αθλητής για να συνηθίσει μία νέα κατάσταση χρειάζεται 21 μέρες για να προσαρμοστεί. Είδαμε λοιπόν αθλητές που με πολύ ευρηματικό τρόπο, και όσο το είδος της άθλησης τους το επέτρεπε, ανακάλυψαν νέες οδούς άθλησης, εντός και εκτός σπιτιού, ανέπτυξαν προγράμματα συντήρησης και διατήρησαν επαφές με τους προπονητές τους μέσω τηλεδιασκέψεων.

[masterslider id=”28″]

 

Σε ψυχολογικό επίπεδο ο αθλητής λόγω της απομόνωσης και της ακύρωσης των επαγγελματικών του στόχων βίωσε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, αρνητικές σκέψεις και αρνητικά συναισθήματα που επηρέασαν και τον τρόπο που έβλεπε τον εαυτό του, δηλαδή την αυτοεκτίμησή του. Όλο αυτό το διάστημα η απώλεια της αθλητικής ταυτότητας οδήγησε τον αθλητή σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, στρες, ανησυχία, αρνητική διάθεση και έλλειψη στόχων, δηλαδή σε μία ψυχική εξουθένωση.

Και ερχόμαστε τώρα στη φάση της επανόδου των αθλητών στις αθλητικές τους δραστηριότητες όπου είναι σημαντικό να τονιστούν τα ακόλουθα τρία σημεία:

Ä Να δοθεί προσοχή στον τρόπο που θα επανέλθουν οι αθλητές στις προπονήσεις τους. Όλη η συναισθηματική φόρτιση που είχαν το προηγούμενο διάστημα να διοχετευθεί όσο πιο ομαλά και σταδιακά γίνεται. Γιατί πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος να καταφύγουν σε υπερβολές και υπερπροσπάθεια. Η έντονη σωματική άσκηση μπορεί να παράγει μεγάλη ποσότητα γαλακτικού οξέος στο αίμα με αποτέλεσμα την αύξηση της πιθανότητας τραυματισμών. Στόχος τώρα δεν είναι να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο αλλά να επανέλθει ο αθλητής ομαλά και με σύνεση.

[masterslider id=”8″]

Ä Να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες που θα αντιμετωπίσουν οι αθλητές με την επάνοδο τους. Έχει βρεθεί ότι ο χρόνος προσαρμογής εξαρτάται από τις «εκκρεμότητες» κάθε αθλήματος. Χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία οι αθλητές μπορεί να κληθούν σε αγώνες, να υπόκεινται σε συνεχείς ελέγχους για την προστασία τους και άλλα που μπορεί να τους προκαλέσουν ευερεθιστότητα ή ματαίωση. Εδώ θα βοηθήσει πολύ η κατανόηση, η προσπάθεια και η ψυχραιμία.

Ä Απαραίτητος κρίνεται και ο έλεγχος της ψυχικής υγείας των αθλητών με σωστό σχεδιασμό παρεμβάσεων για την ψυχολογική τους στήριξη. Οι περίοδοι αποχής και κρίσεων αποδιοργανώνουν συνήθως τον γνωστικό μηχανισμό και αυξάνουν τις αποκλίνουσες συμπεριφορές. Η FIFPRO, η Διεθνής Ομοσπονδία Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών επισήμανε πρόσφατα τον σημαντικό ρόλο της ψυχολογικής κατάστασης των αθλητών και έπειτα της σωματικής. Στόχος μας λοιπόν πρέπει να είναι η ψυχική ανθεκτικότητα των αθλητών που τους βοηθά να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες συνθήκες και να αποκτήσουν μία ανώτερη ποιότητα ζωής. Για αυτό το σκοπό μπορούμε να δώσουμε έμφαση στην κατανόηση του εαυτού, τον έλεγχο των συναισθημάτων, την ανάδειξη των δυνάμεων, την εστίαση της προσοχής σε θέματα που ελέγχουμε, την θετική σκέψη, την αισιοδοξία και τις τεχνικές χαλάρωσης, την εύρεση ευκαιριών για την ανακάλυψη εαυτού, το χτίσιμο υγιών σχέσεων, την στοχοθέτηση, την αναζήτηση βοήθειας αλλά και την παροχή βοήθειας προς τους άλλους.

Καλή επάνοδο λοιπόν σε όλους, αθλούμενους και αθλητές και ας θυμόμαστε ότι το σώμα μας δεν ξεχνά, χρειάζεται όμως χρόνο για προσαρμογή…

Μαρία Τσικουδή- Καλαγκιά

Ψυχολόγος Α.Π.Θ- ΜΒΑ

Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων