202 χρόνια μετά, η φλόγα της θυσίας παραμένει άσβεστη
Ο Δήμος Ηρωικής Νήσου Ψαρών τίμησε με λαμπρότητα την 202η Επέτειο του Ολοκαυτώματος
Με βαθιά συγκίνηση, εθνική υπερηφάνεια και σεβασμό απέναντι στη θυσία των προγόνων μας ολοκληρώθηκαν οι επετειακές εκδηλώσεις για την 202η Επέτειο του Ολοκαυτώματος της Ηρωικής Νήσου Ψαρών, που πραγματοποιήθηκαν από τις 25 έως τις 28 Ιουνίου 2026, με κορύφωση το διήμερο των κεντρικών εκδηλώσεων στις 27 και 28 Ιουνίου.
Για τέσσερις ημέρες στα Ψαρά, κάτοικοι, επισκέπτες και επίσημοι απέτισαν φόρο τιμής στους ήρωες του 1824, εκείνους που επέλεξαν την αυτοθυσία αντί της υποταγής, χαρίζοντας στον ελληνισμό μία από τις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας του.
Οι κεντρικές επετειακές εκδηλώσεις, το Σάββατο 27 Ιουνίου, περιλάμβαναν τον Πανηγυρικό Εσπερινό στα εκκλησάκια της Μαύρης Ράχης, το Τρισάγιο και το Προσκλητήριο Νεκρών, τη λαμπαδηδρομία, τις απαγγελίες ποιημάτων, παραδοσιακούς χορούς από τα χορευτικά τμήματα του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Κωνσταντίνος Κανάρης», την παρουσίαση του χρονικού του Ολοκαυτώματος και την αναπαράσταση της ανατίναξης της πυριτιδαποθήκης.
Η συγκλονιστική στιγμή κατά την οποία «ο Αντώνης Βρατσάνος ανάβει τη φωτιά στην πυριτιδαποθήκη» και επιλέγει την ύστατη πράξη της αυτοθυσίας εξακολουθεί, δύο αιώνες μετά, να προκαλεί ρίγη συγκίνησης και ανατριχίλα. Για λίγα λεπτά ο χρόνος μοιάζει να σταματά και η ιστορία ζωντανεύει μπροστά στα μάτια των παρευρισκόμενων, υπενθυμίζοντας ότι η ελευθερία του έθνους γράφτηκε με πράξεις ανυπέρβλητου ηρωισμού.
Ξεχωριστή συμβολή στην κορύφωση της συγκίνησης είχε και η εξαιρετική απόδοση του Χρονικού του Ολοκαυτώματος από τη Λία Καραγιώργη, η οποία με τη δυναμική αφήγησή της μετέφερε το κοινό στα δραματικά γεγονότα του Ιουνίου του 1824, αποδίδοντας με σεβασμό, ευαισθησία και θεατρική δύναμη το μεγαλείο της ψαριανής θυσίας.
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες δεν επέτρεψαν φέτος την πραγματοποίηση της καθιερωμένης ρίψης πυροτεχνημάτων, που κάθε χρόνο φωτίζει τον ουρανό των Ψαρών και ολοκληρώνει συμβολικά την αναπαράσταση. Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες δεν θα μπορούσαν να επισκιάσουν τη δύναμη του συμβολισμού και τη βαθιά συγκίνηση που γεννά η αναβίωση της κορυφαίας στιγμής του Ολοκαυτώματος.
Το τετραήμερο των εκδηλώσεων άνοιξε με πολιτιστικές δράσεις υψηλού επιπέδου. Η έκθεση φωτογραφίας του σπουδαίου φωτογράφου Δημήτρη Ταλιάνη «Ψαρά, ο τόπος ο μικρός ο μέγας» ανέδειξε τη μοναδική φυσιογνωμία του νησιού μέσα από εικόνες που αποτύπωσαν την ιστορία, το φως και την αυθεντικότητά του.
Ξεχωριστές στιγμές αποτέλεσαν επίσης η συναυλία «Θαλασσογραφίες» με τον διακεκριμένο σολίστ της κιθάρας Μανώλη Ανδρουλιδάκη, καθώς και η μουσικοθεατρική παράσταση «Στης Λωξάντρας την αυλή», που παρουσίασε με εξαιρετική επιτυχία η Χορωδία Ενηλίκων του Δήμου Ηρωικής Νήσου Ψαρών.
Την Κυριακή 28 Ιουνίου, τελέστηκε η Θεία Λειτουργία και η επίσημη Δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ψαρών, ακολούθησε ο πανηγυρικός της ημέρας από τον πρόεδρο της Αδελφότητας Ψαριανών κ. Νίκο Αρχοντό, το Τρισάγιο στον χώρο της οικίας του Κωνσταντίνου Κανάρη, η επιμνημόσυνη δέηση και η κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Πεσόντων, ενώ οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με τη συναυλία της Στρατιωτικής Ορχήστρας της 96 ΑΔΤΕ στην Πλατεία Ηρώων Ολοκαυτώματος.
Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής πολιτικής Στέφανος Γκίκας, οι Βουλευτές Χίου Νότης Μηταράκης και Σταύρος Μιχαηλίδης, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, συνοδευόμενος από τον Διοικητή της ΑΣΔΑΑΜ Αντιστράτηγο Δημήτριο Βακεντή, ο Αρχηγός Στόλου του Πολεμικού μας Ναυτικού αντιναύαρχος Χρήστος Σασιάκος, ο Διοικητής της 9ης Περιφερειακής Διεύθυνσης Λιμενικού Σώματος Αρχιπλοίαρχος Νίκος Κωσταντέλλης, ο Δήμαρχος Αγίου Ευστρατίου Κωνσταντίνος Σινάνης, η αντιδήμαρχος του Δήμου Ιερής Πόλης Νάουσας Χριστίνα Ράλλη, λοιποί εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και πολλοί επισκέπτες του νησιού.
Ο Δήμος Ηρωικής Νήσου Ψαρών εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχή διοργάνωση των φετινών εκδηλώσεων: τους επίσημους προσκεκλημένους, την Εκκλησία, τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, τους πολιτιστικούς συλλόγους, τους εθελοντές, τους χορηγούς, τους εργαζόμενους του Δήμου μας, τα παιδιά του νησιού μας, αλλά και τους κατοίκους του που τίμησαν με την παρουσία τους τις εκδηλώσεις.
Με την ολοκλήρωση των εορτασμών ο Δήμαρχος Ηρωικής Νήσου Ψαρών Κωνσταντίνος Βρατσάνος δήλωσε: «Διακόσια δύο χρόνια μετά το Ολοκαύτωμα των Ψαρών, η φλόγα που άναψε στη Μαύρη Ράχη εξακολουθεί να φωτίζει τον δρόμο της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και της εθνικής αυτογνωσίας. Κάθε χρόνο, ο τόπος μας αναβιώνει ένα σπουδαίο ιστορικό γεγονός, ανανεώνει έναν ιερό όρκο απέναντι στους προγόνους μας να διατηρούμε ζωντανή την ιστορική μνήμη και να μεταλαμπαδεύουμε στις νεότερες γενιές τις αξίες της θυσίας, της ενότητας και της φιλοπατρίας.
Θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι τίμησαν με την παρουσία τους τις φετινές εκδηλώσεις, καθώς και όλους όσοι εργάστηκαν με αφοσίωση για την άρτια διοργάνωσή τους. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τους κατοίκους των Ψαρών, που αποτελούν τους αυθεντικούς θεματοφύλακες της ιστορίας αυτού του ευλογημένου τόπου.
Τα Ψαρά, μικρά σε έκταση αλλά μεγάλα στην ιστορία, συνεχίζουν να στέλνουν σε ολόκληρη την Ελλάδα και τον ελληνισμό το διαχρονικό μήνυμα ότι υπάρχουν αξίες που δεν διαπραγματεύονται ποτέ: η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η αγάπη για την πατρίδα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη των ηρώων μας και αυτήν έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε».
