[DISPLAY_ULTIMATE_SOCIAL_ICONS]
[masterslider id=”28″]
Επιστολή των ενεργών μπαμπάδων προς τον Υπουργό δικαιοσύνης:
Προς:
τον Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα
τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την αναμόρφωση του οικογενειακου δικαίου
Αξιότιμε κ. Υπουργέ, αξιότιμε κ Πρόεδρε και μέλη της νομοπαρασκευαστικής
επιτροπής,
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, κάθε ημέρα του έτους χωρίζουν στη χώρα οι γονείς κατά
μέσο όρο 44 ανήλικων παιδιών. Η γονική αποξένωση, κατά την οποία υπάρχει
απροθυμία ή άρνηση ενός παιδιού να έχει σχέση με έναν γονέα για παράλογους,
ψευδείς ή υπερβολικούς λόγους, λόγω επιρροής του έτερου γονέα, θεωρείται μορφή
ενδοοικογενειακής βίας. Οι συμπεριφορές γονικής αποξένωσης, ανεξάρτητα από το
τελικό τους αποτέλεσμα, δηλαδή από το αν οδηγούν τελικά σε κατάστασης ολικής
αποξένωσης του παιδιού από το στοχοποιημένο γονέα, έχουν αρνητικές επιπτώσεις
στην ψυχολογική και σωματική υγεία των εμπλεκόμενων παιδιών, αλλά και στις
προϋποθέσεις και επιδόσεις στην εκπαίδευσή τους. Συνεπάγονται, δε, κατανάλωση
πόρων με τη μορφή χρόνου εργασίας και χρημάτων, από τους εμπλεκόμενους γονείς
καθώς και υπηρεσίες του κράτους (πχ αστυνομία, δικαστήρια), δικηγόρους, κ.ά. 1
Το θέμα της γονικής αποξένωσης και των ψευδών κατηγοριών μετά από ένα χωρισμό
απασχολεί τον τύπο αλλά και τους επιστήμονες διεθνώς όλο και περισσότερο. Στην
Ελλάδα, μετά από ένα χωρισμό, ισχύει το νομολογιακό έθιμο της αποκλειστικής
επιμέλειας, με το γονέα που δεν ασκεί την επιμέλεια να μετατρέπεται σε επισκέπτη
του παιδιού περιοριζόμενος συνήθως σε δύο διανυκτερεύσεις το μήνα και μη έχοντας
λόγο σε σημαντικά θέματα που αφορούν την ανατροφή του ή ακόμη και τον τόπο
κατοικίας του. Οι συνθήκες
αυτές, προφανώς, αποτελούν πρόσφορο έδαφος για ανάπτυξη γονικής αποξένωσης.
Δεν είναι, λοιπόν, περίεργο ότι μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου
έδειξε πως, μετά από ένα διαζύγιο, το 75% των κοριτσιών και το 50% των αγοριών,
ως ενήλικες, χάνουν ουσιαστικά την επαφή με τον ένα γονέα τους, συνήθως τον
πατέρα 1 .
Καθότι τα στοιχεία στην ελληνική βιβλιογραφία και τον ελληνικό τύπο αναφορικά με
το θέμα είναι ελάχιστα, οι «Ενεργοί μπαμπάδες, για τα δικαιώματα του παιδιού»
(ΑΜΚΕ) πήραν την πρωτοβουλία να διεξάγουν έρευνα για τα φαινόμενα και τις
συμπεριφορές γονικής αποξένωσης και ψευδών κατηγοριών. Με την έρευνα αυτή
διερευνήθηκαν επίσης οι συνέπειες των συμπεριφορών αυτών για τον αποξενωτή
γονέα, το εμπλεκόμενο παιδί, τον στοχοποιημένο γονέα, καθώς και την κοινωνία.
Αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν στο ψηφιακό συνέδριο «Σύγχρονης
κοινωνίας, εκπαίδευσης και ψυχικής υγείας» του Πανεπιστημίου Αιγαίου (3-5 Ιουλίου
2020). Με την παρούσα θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη σας τα πλήρη ευρήματα της
έρευνας αυτής, μοναδικής αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, αφού θεωρούμε ότι
ενδεχομένως θα θέλατε να τα λάβετε υπόψη σας κατά τη σχεδιαζόμενη αναμόρφωση
του οικογενειακού δικαίου.
Συνοπτικά, τα κύρια ευρήματα της συνημμένης έρευνας, ήταν:
• Μόνο 3,8% των παιδιών έχουν την προτεινόμενη -από τη συγχρονη
επιστημονική βιβλιογραφία- επικοινωνία και με τους δύο γονείς (κατελάχιστο
35% του χρόνου με καθένα). Το γεγονός αυτό αποτελεί εγγενή αδυναμία του
δικαστικού συστήματος στην Ελλάδα δημιουργώντας προϋποθέσεις γονικής
αποξένωσης.
• Ένα στα δέκα παιδιά δεν έχει καμία επικοινωνία με τον πατέρα του.
• Στο 1/3 των περιπτώσεων το παιδί συχνά δεν θέλει να δει τον στοχοποιημένο
γονέα λόγω του αποξενωτή γονέα
• Η μεταβολή του τόπου κατοικίας του παιδιού, η παράλειψη ενημέρωσης του
μη έχοντος την επιμέλεια γονέα, η μη τήρηση δικαστικών αποφάσεων
επικοινωνίας αποτελούν πολύ συχνές τακτικές αποξένωσης.
• Στο 60% των περιπτώσεων ο ένας γονέας προσπαθεί να στρέψει τις αρχές
ενάντια στον στοχοποιημένο γονέα με ψευδείς κατηγορίες
• Οι κατηγορίες ενδοοικογενειακής βίας, κυρίως σωματικής και ψυχολογικής, με
αναφερόμενο θύμα το παιδί ή/και το γονέα, είναι εξαιρετικά συχνές
• Στο 81% των περιπτώσεων ένας δικηγόρος συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα στην
αποξένωση/ψευδείς κατηγορίες, γεγονός που εγείρει δεοντολογικά θέματα
στην άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος
• Στο 93% των περιπτώσεων το περιβάλλον του αποξενωτή συμμετέχει στην
αποξένωση/ψευδείς κατηγορίες
• Σπάνια αναφέρονται σοβαρές συνέπειες για τον αποξενωτή γονέα,
παρά το γεγονός ότι σε σημαντικό ποσοστό υπάρχουν στοιχεία που
τεκμηριώνουν, έμμεσα ή άμεσα τις συμπεριφορές αποξένωσης και τις
ψευδείς κατηγορίες. Αυτό θέτει προ των ευθυνών του, μεταξύ άλλων, το
δικαστικό σύστημα
• Οι συνέπειες για τον στοχοποιημένο γονέα είναι πολλαπλές και
καταστροφικές, ιδίως αναφορικά με τη σχέση με τα παιδιά του, την
οικονομική του κατάσταση, την ευεξία και σωματική του υγεία, την
εμπιστοσύνη προς τις αρχές και τρίτους
• Σημαντικές ή καταστροφικές είναι πολύ συχνά (>76%) και οι συνέπειες
για την (σωματική και ψυχολογική) ευεξία και την εκπαίδευση των
παιδιών
• 8,5% των στοχοποιημένων γονέων έχει αυτοκτονικές σκέψεις και 2% έχουν
διαπράξει απόπειρα αυτοκτονίας
• 3,2% των εμπλεκομένων παιδιών έχει αυτοκτονικές σκέψεις
• 45% των στοχοποιημένων γονέων είχαν έξοδα μέχρι €25.000 και 15% μέχρι
€100.000
• Σε αρκετές περιπτώσεις η απώλεια εργασιακών ημερών για υποθέσεις γονικής
αποξένωσης και ψευδών κατηγοριών ξεπερνά τις 50, κυρίως για αστυνομία,
δικαστικό σώμα και δικηγόρους, αλλά και εμπλεκόμενους γονείς
• Τα ευρήματα της έρευνας αυτής παρουσιάζουν αξιοσημείωτες ομοιότητες με
αντίστοιχες έρευνες συλλόγων γονέων στο εξωτερικό όπως στη Δανία 1 και το
Ηνωμένο Βασίλειο 2 . Οι συμπεριφορές γονικής αποξένωσης και οι ψευδείς
κατηγορίες είναι φαινόμενα που δεν περιορίζονται σε εθνικά σύνορα.
Η γονική αποξένωση αποτελεί μορφή ενδοοικογενειακής βίας και δεν μπορεί να
γίνεται ανεκτή εν έτει 2020. Με βάση τα παραπάνω, το ψήφισμα 2079/2015 της
ολομέλειας του Συμβουλίου της Ευρώπης, αλλά και τα σύγχρονα επιστημονικά
δεδομένα αναφορικά με τη σημασία της ισότιμης συμμετοχής των γονέων στην
ανατροφή των παιδιών, όπως εκφράζονται από τις πρόσφατες παρεμβάσεις της
Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρίας 3 , του Συλλόγου Ελλήνων Κοινωνιολόγων 4 , καθώς
και του συνηγόρου του πολίτη 5 , η σχεδιαζόμενη αναμόρφωση του οικογενειακού
δικαίου οφείλει:
να θεσπίσει την, κατά νομικό τεκμήριο, αδιάσπαση και κοινή γονική
μέριμνα/επιμέλεια, με ίσο χρόνο και εναλλασόμενη ανάμεσα στους γονείς,
να διασφαλίσει τη νομική ισότητα των γονέων, ανεξάρτητα από τη μεταξύ
τους νομική σχέση, και να αποκλείσει κάθε φαινόμενο έμφυλης διάκρισης
μεταξύ τους,
να διασφαλίζει ότι συμπεριφορές γονικής αποξένωσης και ψευδών
κατηγοριών σε διαμάχες διαζυγίων/επιμέλειας θα τιμωρούνται κατά τρόπο
αποτρεπτικό,
να προνοήσει ώστε τέτοιες συμπεριφορές να έχουν σοβαρές επιπτώσεις για
τον αποξενωτή στην άσκηση της γονικής μέριμνας, μεταξύ άλλων θεσπίζοντας
επιβαρυντική περίσταση σε περίπτωση συμπεριφορών γονικής αποξένωσης ή
ψευδών κατηγοριών που αφορούν τις σχέσεις γονέα-παιδιού.
Ενεργοί μπαμπάδες, για τα δικαιώματα του παιδιού
ΑΜΚΕ
1 http://files.builder.nu/db/c3/dbc3764a-ffaa-41f3-a182-5acbd4c44c17.pdf
2 https://www.canva.com/design/DAEAF75oOd0/view#1
3 https://elpse.com/wp-content/uploads/2020/07/ELPSE-KEIMENO-GIA-TH-SYNEPIMELEIA.pdf
4 https://www.energoimpampades.gr/syllogos-ellinon-koinoniologon-synepimeleia-teknon/
5 https://www.synigoros.gr/resources/020920-epistolh-oikogeneiako-dikaio.pdf
[masterslider id=”48″]
[masterslider id=”8″]
[masterslider id=”12″]
[masterslider id=”52″]
