Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν χθες Πέμπτη πως κατέρριψαν τουρκικό τηλεκατευθυνόμενο μη επανδρωμένο αεροσκάφος στη Συρία, αφού έκριναν πως αποτελούσε δυνητική απειλή για αμερικανικές δυνάμεις, κάτι που ενδέχεται να προκαλέσει νέες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες, συμμάχους στο NATO.
Το επεισόδιο καταγράφτηκε τη στιγμή που ο στρατός της Τουρκίας διεξάγει πλήγματα εναντίον κουρδικών στόχων στη Συρία, μετά την επίθεση καμικάζι στην Άγκυρα την Κυριακή, την ευθύνη για την οποία ανέλαβε το Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK), οργάνωση που χαρακτηρίζεται «τρομοκρατική» από την τουρκική κυβέρνηση και τους δυτικούς συμμάχους της.
Το γεγονός είναι ότι για πρώτη φορά στην ιστορία του ΝΑΤΟ οι ΗΠΑ κατέρριψαν ιπτάμενο αντικείμενο που ανήκει στη σύμμαχό τους Τουρκία -παρότι η Άγκυρα προσπαθεί να θολώσει τα νερά- παραδεχόμενη ότι ήταν τουρκικό, αλλά όχι των ενόπλων δυνάμεων. Πληροφορίες και οπτικό υλικό από την περιοχή δείχνουν ότι το τουρκικό μη επανδρωμένο ήταν τύπου Anka, το μεγαλύτερο (αλλά και το πιο ακριβό) drone των τουρκικών δυνάμεων. Το αμερικανικό αεροσκάφος ήταν F-16, όπως μεταδίδει το Reuters, με κάποιες αρχικές αναφορές να κάνουν λόγο για F-35.
Της κατάρριψης είχαν προηγηθεί προειδοποιήσεις από την αμερικανική πλευρά προς τις Ένοπλες Δυνάμεις της Τουρκίας, καθώς το drone πετούσε οπλισμένο σε περιοχή που επιχειρούσαν (μαζί με τους Κούρδους) δικές της δυνάμεις εδάφους.
Συγκεκριμένα αμερικανικές δυνάμεις είδαν drones να εξαπολύουν επιδρομές στη βορειοανατολική Συρία χθες Πέμπτη το πρωί, ορισμένα κοντά στη Χασάκα, περίπου ένα χιλιόμετρο από θέση όπου βρίσκονταν αμερικανικά στρατεύματα, δήλωσε στον Τύπο ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, ο πτέραρχος Πατ Ράιντερ.
Μερικές ώρες αργότερα, τουρκικό UAV επέστρεψε στη ζώνη, κινούμενο προς την κατεύθυνση των αμερικανικών δυνάμεων.
«Αμερικανοί διοικητές έκριναν πως αυτό το drone, που βρισκόταν (…) λιγότερα από 500 μέτρα από τις αμερικανικές δυνάμεις, αποτελούσε δυνητική απειλή και αμερικανικά καταδιωκτικά F-16 το κατέρριψαν σε νόμιμη άμυνα», δήλωσε ο πτέραρχος.
Ο αμερικανός υπουργός Άμυνας Λόιντ Όστιν συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Tούρκο ομόλογό του Γιασάρ Γκιουλέρ χθες Πέμπτη το βράδυ και κάλεσε να υπάρξει «αποκλιμάκωση στη βόρεια Συρία», ανέφερε ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησαν οι υπηρεσίες του.
Επέμεινε ιδίως στη «σημασία της αυστηρής τήρησης των ισχυόντων πρωτοκόλλων επικοινωνίας μέσω των συνηθισμένων διαύλων στρατού προς στρατό», σύμφωνα με το κείμενο.
Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας
Σε ανακοίνωση Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, η οποία δεν αναφέρεται ρητώς στο συμβάν, σημειώνεται πως οι δυο αξιωματούχοι αναφέρθηκαν «στις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία» και στον «στενό συντονισμό τους στην περιφέρεια», με τον τούρκο υπουργό να διαβεβαιώνει ότι η Άγκυρα είναι «έτοιμη για κοινό αγώνα με τις ΗΠΑ εναντίον του Νταές» (αραβικό ακρώνυμο της τζιχαντιστικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος).
Οι ΗΠΑ διατηρούν περίπου 900 στρατιωτικούς στη Συρία στο πλαίσιο των επιχειρήσεων μαζί με συμμάχους τους εναντίον του ΙΚ και ανακοινώνουν συχνά ότι εξαπολύουν επιδρομές εναντίον τζιχαντιστών.
Νέα τουρκικά πλήγματα σε κουρδικές θέσεις στη Συρία
Η Τουρκία έπληξε ξανά χθες βράδυ κουρδικές θέσεις, συμπεριλαμβανομένων «αποθηκών όπλων και πυρομαχικών των PKK/YPG», στη βόρεια Συρία, σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ.
Οι YPG (Μονάδες Προστασίας του Λαού) χαρακτηρίζονται από την Άγκυρα ο συριακός βραχίονας του PKK. Μέλη της οργάνωσης αυτής υπήρξαν αιχμή του δόρατος στη μάχη του δυτικού συνασπισμού στις επιχειρήσεις εναντίον των τζιχαντιστών του ΙΚ.
Στο παρελθόν, οι ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας έχουν καταρρίψει συριακά και ρωσικά αεροσκάφη. Ενώ οι ΗΠΑ πρόσφατα επέκριναν επανειλημμένα τις ρωσικές δυνάμεις διότι όπως κατήγγειλαν «παρενόχλησαν» αεροσκάφη τους πάνω από τη Συρία.
Νέο αγκάθι στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσινγκτον
Σε ό,τι αφορά τα τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς επίσης και για την καθυστέρηση εισδοχής της Σουηδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επικρίνει πολλές φορές την Τουρκία. Την ίδια στιγμή, πηγή ανησυχίας για την Ουάσιγκτον είναι η εμβάθυνση των σχέσεων της Άγκυρας με τη Μόσχα σε διάφορους τομείς και κυρίως στον στρατιωτικό.
Από την πλευρά της, η Τουρκία παραμένει εκνευρισμένη με τις ΗΠΑ για την καθυστέρηση της πώλησης των 40 μαχητικών αεροσκαφών F-16 όπως επίσης και για την καθυστέρηση της πώλησης ενός πακέτου (κιτ) εκσυγχρονισμού του στόλου της.
Το 2016 ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε κατηγορήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι στήριξαν το αποτυχημένο πραξικόπημα εναντίον του. Η Ουάσιγκτον αρνήθηκε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς και μέχρι και σήμερα δεν έχει εκδώσει το πρόσωπο που ο Τούρκος πρόεδρος κατηγορεί ότι βρισκόταν πίσω από την απόπειρα πραξικοπήματος, τον ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος ζει εξόριστος στην Πενσιλβάνια.
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Πάτρικ Ράιντερ μιλώντας σε δημοσιογράφους τόνισε ότι «στεκόμαστε σταθερά με τη σύμμαχό μας στο ΝΑΤΟ, Τουρκία, και τον τουρκικό λαό στον αγώνα τους ενάντια στο ΡΚΚ».
Το επεισόδιο σημειώθηκε μετά τις τουρκικές αεροπορικές επιθέσεις εναντίον θέσεων των Κούρδων σε Συρία και Ιράκ, καθώς η Τουρκία τους κατηγορεί για τη βομβιστική επίθεση στην Άγκυρα την περασμένη Κυριακή για την οποία έχει αναλάβει την ευθύνη το ΡΚΚ.
Παρά τις εντάσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν καταρρίψει τουρκικό αεροσκάφος ξανά. Σημειώνεται ότι το 2019, τα αμερικανικά στρατεύματα στη βόρεια Συρία είχαν δεχθεί πυρά πυροβολικού από τουρκικές θέσεις.
Παρέμβαση ΟΗΕ
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ανησυχεί βαθύτατα για την επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε στρατιωτική ακαδημία στη Συρία και τους βομβαρδισμούς που εξαπέλυσαν ως αντίποινα φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, δήλωσε χθες ο εκπρόσωπός του.
«Ο γενικός γραμματέας καταδικάζει έντονα κάθε μορφή βίας στη Συρία και προτρέπει όλες τις πλευρές να σεβαστούν τις δεσμεύσεις τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο» σημείωσε.
