Ένα μικρό δαχτυλίδι, ένας Χιώτης δημιουργός πριν από περίπου δύο χιλιάδες χρόνια και ένας ιπτάμενος ερωδιός που ταξίδεψε μέχρι το Ερμιτάζ. Μια ιστορία πολιτισμού που μπορεί σήμερα να επιστρέψει στον τόπο όπου γεννήθηκε και να γίνει έμπνευση για μια νέα μορφή δημιουργίας, εμπειρίας και τουρισμού.Ένα δαχτυλίδι από τη Χίο, ένας ερωδιός που πετά και μια ιδέα που μπορεί να ταξιδέψει ξανά στον τόπο από όπου ξεκίνησε.
Στο Μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης φυλάσσεται ένας μοναδικός δακτυλιόλιθος από μπλε χαλκηδόνιο. Πάνω του είναι χαραγμένος ένας ιπτάμενος ερωδιός και κάτω από την παράσταση διαβάζεται η υπογραφή του δημιουργού του, Δεξαμενός από τη Χίο.
Ένα μικρό αντικείμενο, σχεδόν εύκολο να το προσπεράσεις μέσα στην ιστορία των αιώνων, κρύβει μέσα του κάτι πολύ μεγαλύτερο. Έναν καλλιτέχνη, μια εποχή, έναν τόπο και μια παράδοση δημιουργίας που ταξίδεψε πολύ μακριά από το νησί.
Το δαχτυλίδι είναι περιστρεφόμενο και ο κρίκος του καταλήγει σε σχηματοποιημένα πόδια λιονταριού. Στον άξονά του βρίσκεται ο μπλε χαλκηδόνιος με τον ανάγλυφο ερωδιό. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στην πέτρα και στη σιωπή των αιώνων, βρίσκεται το όνομα της Χίου.
Ο Δεξαμενός ήταν ένας δημιουργός της εποχής του. Ένας άνθρωπος που με την τέχνη των χεριών του μετέτρεψε ένα μικρό κομμάτι πέτρας σε φορέα μνήμης.
Και ίσως εδώ βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα σύνδεση με τη σημερινή Χίο.
Γιατί η λαϊκή τέχνη, η χειροτεχνία και οι σύγχρονοι δημιουργοί του τόπου συνεχίζουν, με διαφορετικά υλικά και διαφορετικά εργαλεία, την ίδια ανάγκη. Να δημιουργούν αντικείμενα που κουβαλούν έναν τόπο.
Γι’ αυτό ο δακτυλιόλιθος του Δεξαμενού θα μπορούσε να γίνει κάτι περισσότερο από ένα αρχαίο έκθεμα που θαυμάζουμε μακριά από τη Χίο.
Θα μπορούσε να επιστρέψει συμβολικά στο νησί.
Να αποτελέσει την έμπνευση για ένα σύγχρονο χιακό σουβενίρ. Ένα νέο δαχτυλίδι, ένα μενταγιόν, ένα μικρό γλυπτό, ένα κεραμικό, ένα ξύλινο αντικείμενο ή ένα σύγχρονο φυλαχτό με τον ιπτάμενο ερωδιό ως βασικό του σύμβολο.
Και ακόμη περισσότερο.
Να μη μένει ο επισκέπτης απλώς αγοραστής.
Να γίνεται δημιουργός.
Να μπορεί μέσα από μικρά εργαστήρια με Χιώτες τεχνίτες να χαράξει τον δικό του ερωδιό, να δουλέψει την πέτρα, το μέταλλο, το ξύλο ή τον πηλό και να φύγει από τη Χίο έχοντας δημιουργήσει ο ίδιος ένα μικρό κομμάτι του νησιού.
Έτσι γεννιέται ο #δημιουργικός τουρισμός που κανει τον επισκέπτη δημιουργό.
Όχι μέσα από ένα ακόμη αντικείμενο μαζικής παραγωγής, αλλά μέσα από μια προσωπική εμπειρία.
Ο επισκέπτης δεν αγοράζει απλώς μια ανάμνηση της Χίου.
Τη δημιουργεί.
Και ο ερωδιός του Δεξαμενού μπορεί να γίνει η γέφυρα ανάμεσα στη Χίο της αρχαιότητας και στη Χίο του αύριο. Από έναν αρχαίο χαράκτη σε έναν σύγχρονο τεχνίτη. Από έναν δακτυλιόλιθο δύο χιλιάδων ετών σε ένα νέο αντικείμενο που γεννιέται σήμερα στο ίδιο νησί.
Ίσως μάλιστα η πιο όμορφη εικόνα να είναι αυτή.
Σε ένα μικρό εργαστήριο της Χίου, ένα παιδί ή ένας νέος δημιουργός να χαράζει πάνω σε ένα κομμάτι ξύλο ή πηλό έναν ερωδιό που πετά.
Χωρίς να το γνωρίζει, συνεχίζει μια ιστορία που ξεκίνησε πριν από περίπου δύο χιλιάδες χρόνια.
Γιατί ο πολιτισμός δεν είναι απλώς κάτι που διασώζουμε.
Είναι κάτι που συνεχίζουμε.
Και όταν η τέχνη περνά από χέρι σε χέρι, από γενιά σε γενιά και από εποχή σε εποχή, ο τόπος παραμένει ζωντανός.
Ο δακτυλιόλιθος του Δεξαμενού δεν είναι λοιπόν μόνο ένα πολύτιμο αρχαίο αντικείμενο.
Είναι μια ιδέα.
Μια ιδέα για το πώς η Χίος μπορεί να μετατρέψει την πολιτιστική της κληρονομιά σε σύγχρονη δημιουργία, σε εμπειρία, σε ταυτότητα και σε ένα νέο είδος σουβενίρ που έχει κάτι πολύ πιο σημαντικό από την εμπορική αξία.
Έχει ιστορία.
Έχει τόπο.
Έχει ανθρώπινο χέρι.Έχει μνήμη.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο όμορφο σουβενίρ που μπορεί να πάρει κανείς από τη Χίο.
Όχι ένα αντικείμενο που θυμίζει τον τόπο.
Αλλά ένα αντικείμενο που γεννήθηκε από τον τόπο!
Αντζελα Γκερέκου
