ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ
Συνάδελφοι, φίλες και φίλοι, η ΠΕΣ ΝΑΤ δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια και να
κωφεύει σε δημοσιεύεις που έχουν να κάνουν με τον Έλληνα ποντοπόρο
Ναυτικό και γενικά για το ναυτικό επάγγελμα.
Ακούγοντας δηλώσεις εφοπλιστών(ειδικά αυτών που δεν έχουν ούτε έναν
ΕΛΛΗΝΑ ναυτικό στα πλοία τους) και του υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας για
τα λεφτόδεντρα, και το πόσο υπέροχη είναι η ζωή στα πλοία, κάθε ανήξερος
θα νομίζει ότι από την στιγμή που ένας σπουδαστής των ΑΕΝ ναυτολογείται
ως πρωτόμπαρκος Δόκιμος Πλοίαρχος ή Μηχανικός, όλα είναι ρόδινα και ότι
υπάρχει σε κάθε πλοίο μηχάνημα που δίνει καθημερινά ευρώπουλα!!.
Αν αναρωτιέστε γιατί ο κάθε νέος ή νέα εγκαταλείπει το ναυτικό επάγγελμα,
υπάρχουν πολλές απαντήσεις. Πιστεύουμε ότι το «κακό» ξεκινάει από τις
Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού, σ’ αυτές, θα έπρεπε να ενημερώνουν τους
σπουδαστές και σπουδάστριες για τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν
στο πλοίο, τις ιδιαιτερότητές του ναυτικού επαγγέλματος, τις συνθήκες
εργασίας και παραμονής στο πλοίο.
Τα τελευταία χρόνια, οι Έλληνες ποντοπόροι ναυτικοί (οι Αξιωματικοί ως επι
το πλείστον, γιατί πλέον οι υπαξιωματικοί και πλήρωμα είναι μετρημένοι στα
δάκτυλα ενός χεριού), έχουν να αντιμετωπίσουν το άγχος και το στρες, που
αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τους ναυτικούς, με
σημαντικό ποσοστό του πληρώματος εν πλω να εμφανίζει συμπτώματα
κατάθλιψης ή ψυχικής εξάντλησης, επηρεάζοντας σοβαρά την
καθημερινότητά τους. Αιτίες πολλές, η μεγάλη πίεση που δέχονται από τις
ναυτιλιακές εταιρείες, ναυλωτές, επιθεωρητές, ακόμη και από τις τοπικές
αρχές λιμένων, η μακρά απουσία από το σπίτι και η έλλειψη διαπροσωπικής
επαφής, Οι ατελείωτες ώρες εργασίας και η έλλειψη ποιοτικού ύπνου, η
διαρκής πίεση για την ασφάλεια του πλοίου και του φορτίου, η
γραφειοκρατία που αποτελεί σοβαρό πρόβλημα και αυξάνει τον φόρτο
εργασίας των αξιωματικών, μειώνει τον διαθέσιμο χρόνο για την ουσιαστική
ασφάλεια. Παρά τις πρόσφατες προσπάθειες ψηφιοποίησης (όπως το e-
ναυλοσύμφωνο), οι απαιτήσεις σε πιστοποιήσεις και χαρτούρα παραμένουν
υψηλές.
Η υπερβολική χαρτούρα στα ποντοπόρα πλοία έπεσε σαν «χάρτινος πύργος»
στην διετία της πανδημίας του κορωνοϊου, σε αυτά τα δύο χρόνια τα πλοία
δούλευαν ακατάπαυστα χωρίς επιθεωρήσεις, χωρίς αλλαγές πληρωμάτων,
χωρίς σεβασμό προς τον ναυτικό.
Πώς θα αντέξει ένας ναυτικός σε ένα τόσο απαιτητικό περιβάλλον με τόσο
εξαντλητικά ωράρια και απαιτήσεις; Μα φυσικά δεν μπορεί να αντέξει, είναι
η απάντηση.
Η έλλειψη Ιατρικής περίθαλψης είναι άλλο ένα σοβαρό ζήτημα στο
επάγγελμα του ναυτικού, που εμπεριέχει κινδύνους οι οποίοι δεν υπάρχουν
σε πολλά άλλα επαγγέλματα, καθώς τα πληρώματα εργάζονται συχνά υπό
τον φόβο τραυματισμών, νοσημάτων αλλά και περιστατικών πειρατεία.
Η πολύμηνη απομόνωση στο πλοίο είναι επίσης ένα σοβαρό ζήτημα, μπορεί
στα σημερινά χρόνια λόγω του ίντερνετ να υπάρχει πολύ καλύτερη επαφή με
την οικογένεια, αλλά δεν υπάρχει καμία επαφή με τον έξω κόσμο,
παλαιότερα λέγαμε ότι οι ναυτικοί ταξιδεύουν με πλοία πλωτά νεκροταφεία(
λόγω της παλαιότητας των πλοίων), τώρα λέμε ότι οι ναυτικοί ταξιδεύουν με
πλοία πλωτές φυλακές.
Τα υψηλά ποσοστά εισφορών, σε συνδυασμό με την απουσία
φοροελαφρύνσεων, ακυρώνουν την ελκυστικότητα της σταδιοδρομίας στη
θάλασσα. Οι ναυτικοί που απασχολούνται σε εμπορικά πλοία, ανεξαρτήτως
σημαίας (εφόσον είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος), υπάγονται σε ειδική
φορολογική κλίμακα, με αυτοτελή φορολόγηση, που εξαντλεί τη φορολογική
τους υποχρέωση γι’ αυτά τα εισοδήματα. Οι συντελεστές μηνιαίως είναι:
– 10% επί των συνολικών αποδοχών για τα κατώτερα πληρώματα,
– 15% επί των συνολικών αποδοχών για τους αξιωματικούς.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Ναυτικοί στην εποχή των μνημονίων είχαν
επιπλέον κρατήσεις για «Πρόνοια» και «Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης»,
που καταργήθηκε το 2023 και το συνολικό ποσό έφθανε μηνιαίως στα
22%!!.
Δεν ξεχνάμε και το αφορολόγητο προνόμιο που είχαν οι ναυτικοί που
καταργήθηκε ως «ευγνωμοσύνη» για την προσφορά τους στην Εθνική
Οικονομία.
Είναι παράλογη και αδιανόητη η υπερφορολόγηση των ναυτικών μας, την
στιγμή που Κυβέρνηση και Εφοπλιστές προσπαθούν με κάθε τρόπο να
φέρουν τους νέους στο Ναυτικό επάγγελμα, ενώ σε άλλες ναυτικές χώρες
οι ναυτικοί δεν φορολογούνται ή έχουν πολύ χαμηλή φορολόγηση, και
έχουν πολλά αφορολόγητα προνόμια.
Σε πλοία με ξένη σημαία, τα οποία δεν είναι συμβεβλημένα με το Ναυτικό
Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ), οι μηνιαίες αποδοχές είναι μεικτές. Σε αυτή την
περίπτωση οι ναυτικοί είναι υπεύθυνοι να δηλώνουν οι ίδιοι τις αποδοχές
τους στην ετήσια φορολογική τους δήλωση και να καταβάλλουν τον
αναλογούντα φόρο.
Οι πολύ υψηλές ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι ναυτικοί μας,
παρά τις ιδιαιτερότητες του ναυτικού επαγγέλματος, σε συνδυασμό με τη
διόγκωση των ελλειμμάτων στο ΝΑΤ και την προοπτική κατάργησης του,
καθιστούν αβέβαιο το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό μέλλον των ναυτικών
μας.
Η μη ορθή και ουσιαστική αντιμετώπιση από τις κυβερνήσεις των
προβλημάτων που ταλαιπωρούν τους Ναυτικούς, μπορεί να αποβεί μοιραία
για την ελκυστικότητα του ναυτικού επαγγέλματος.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει πλέον η στήριξη του Ναυτικού από τους εφοπλιστές,
όσο υπήρχαν οι παλαιοί καραβοκύρηδες, οι ναυτικοί είχαν την πλήρη
υποστήριξη τους γιατί γνώριζαν πολύ καλά την προσφορά τους, μιας και οι
ίδιοι ήταν ναυτικοί και γνώριζαν πολύ καλά το ναυτικό επάγγελμα, η νέα
γενιά των εφοπλιστών δεν έχουν καμία σχέση με το ναυτικό επάγγελμα και
δεν μετράει για αυτούς το φιλότιμο και όλα τα άλλα προσόντα του Έλληνα
Ναυτικού, παρόλο που στα πλοία τους όλη η «εργασία» περνάει από τα χέρια
των απομεινάντων Ελλήνων Ναυτικών.
Ήρθε η ώρα να σταματήσουν τα μεγάλα λόγια, τα ευχολόγια, και να
υπάρξουν πράξεις. Ακούμε και διαβάζουμε συνεχώς δηλώσεις πολιτικών
για τον «Έλληνα ναυτικό». Όμως ο σεβασμός στον Έλληνα ναυτικό δεν είναι
μόνο χειροκρότημα σε γιορτές και επετείους.
Σεβασμός σημαίνει δίκαιη αντιμετώπιση.
Σημαίνει αναγνώριση της πραγματικής φύσης του επαγγέλματος.
Σημαίνει ουσιαστική προστασία από την Πολιτεία.
Οι ναυτικοί δεν ζητούν προνόμια. Αν και, με όλα όσα έχουν προσφέρει, θα
είχαν κάθε δικαίωμα να τα διεκδικήσουν.
Ζητούν το αυτονόητο! Δικαιοσύνη, Αξιοπρέπεια, Σεβασμό.
Κύριοι της Κυβέρνησης, Κάντε μας να αλλάξουμε την πεποίθηση ότι μας
έχετε ξεγραμμένους (εν ενεργεία και απόμαχους), που έχει ριζώσει βαθιά
στο μυαλό μας.
Με εκτίμηση
Δ.Σ ΠΕΣ ΝΑΤ
