Κείμενο συνοδευόμενο από αίτηση διαμαρτυρίας προς τους αρμόδιους φορείς που αφορά το θέμα της επαναλειτουργίας των ορυχείων στον Κέραμο Χίου για την εξόρυξη αντιμονίου το οποίο αποφάσισε ο Σύλλογος Βολισσιανών Αττικής “Η ΑΓΙΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ”.Το κείμενο θα κατατεθεί παράλληλα και στην δημόσια διαβούλευση η οποία έχει ανοίξει για το θέμα αυτό και η οποία λήγει αύριο.
Αθήνα 14/10/2024
Προς :
– Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
– Το Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Χίου
Κοινοπ.:
– Κοινότητα Βολισσού
Πρόσφατα ανέκυψε το θέμα της ανάθεσης σε ξένη εταιρεία για εξόρυξη και
εκμετάλλευση αντιμονίου στην περιοχή της Αμανής. Το Διοικητικό Συμβούλιο του
Συλλόγου μας, άρχισε να ερευνά το ζήτημα των εξορύξεων από την μεριά του
φορέα που ενδιαφέρεται για την περιοχή της Αμανής και την ορθολογική ανάπτυξη
του τόπου.
Διαπιστώσαμε ότι η ενημέρωση από την πλευρά του Δημοσίου και της Δημοτικής
Αρχής είναι ελλιπέστατη αναφορικά με ένα ζήτημα το οποίο κρίνει την πορεία του
τόπου και το μέλλον των ανθρώπων του. Η περιοχή της Αμανής ευρισκόμενη
σήμερα σε φθίνουσα πορεία, με πολλά προβλήματα και μείωση του πληθυσμού
της, με το μέλλον των χωριών της περιοχής να εγκαταλείπεται, προσπαθεί να
ενισχυθεί με τις προσπάθειες κατά μόνας ιδιωτών. Η ανάπτυξη της ευρύτερης
περιοχής της Αμανής έχει την δυνατότητα να επιτευχθεί στηριζόμενη στην ιστορία
της, στην πολιτιστική κληρονομιά, στον τουρισμό, στην ναυτιλία, (βλέπε Κάστρο
Βολισσού, Σπήλαιο Αγ. Γάλακτος, ιαματικά λουτρά στα Αγιάσματα, λιμάνι Λιμνιών,
μονοπάτια για εναλλακτικό τουρισμό, πληθώρα παραλιών, παραγωγή Αριούσιου
οίνου κλπ).
Ασφαλώς η ανάπτυξη μιας περιοχής μπορεί να συντελεστεί και δια μέσου μεγάλων
έργων ακόμα και βιομηχανικού ενδιαφέροντος, ωστόσο αυτά θα πρέπει να
συνδέουν άμεσα την ανάπτυξη του τόπου και των ανθρώπων του με την προστασία
του περιβάλλοντος, της χλωρίδας, της πανίδας, της διασφάλισης της υγείας των
κατοίκων και της διασφάλισης του εσωτερικού τουρισμού ο οποίος αποτελεί
σημαντική πηγή αναζωογόνησης της περιοχής και της ευρωστίας των ανθρώπων
της. Η οικονομική ευρωστία πρέπει να συνδεθεί με τους ανθρώπους της περιοχής
και όχι με αλλότρια συμφέροντα τα οποία θα εκμεταλλευτούν τον τόπο χωρίς
πρώτα να έχει διασφαλιστεί – με ποινή ακυρότητας και πρόβλεψη ρητρών- ο
σεβασμός στο οικολογικό σύστημα και στις φυσικές ομορφιές και οπωσδήποτε η
διασφάλιση της υγείας κάθε έμβιου οργανισμού. Σημαντικός δε παράγοντας πρέπει
να είναι η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του ιαματικών λουτρών στα Αγιάσματα,
περιοχή που συμπεριλαμβάνεται άμεσα στην έκταση εκμετάλλευσης χωρίς
απολύτως καμία δέσμευση για την διασφάλιση της ακεραιότητάς τους.
Σε μία πρώτη επαφή με το ζήτημα ενημερωθήκαμε ότι στην Ελλάδα εντοπίζονται
κοιτάσματα αντιμονίου και αντιμονίτη μεταξύ άλλων περιοχών και στην περιοχή
Κεράμου Χίου. Στην περιοχή αυτή έγινε εκμετάλλευση στην δεκαετία 1880-1890
από γαλλική εταιρεία. Τα μεταλλεία παρέμειναν κλειστά μέχρι το 1950, οπότε η
εταιρία Μποδοσάκη ξεκίνησε και πάλι τις εργασίες οι οποίες όμως διακόπηκαν το
1952, ως ασύμφορες. Στην περιοχή Κεράμου υπάρχουν ακόμη οι κατοικίες που
έμεναν οι εργάτες, καθώς και οι στοές εξόρυξης. Ωστόσο, λόγω των εργασιών στα
ορυχεία σημειώθηκαν –τότε- θάνατοι εργατών σε αυτά λόγω των ανθυγιεινών
συνθηκών.
Συνήθως το αντιμόνιο βρίσκεται σε πρόσμιξη με άλλα μέταλλα και στοιχεία όπως
αυτό του αρσενικού. Έρευνες και μελέτες αναφέρουν ότι πρόκειται για τοξικά
στοιχεία. Στην Κίνα πραγματοποιούνται οι μεγαλύτερες σε όγκο εξορύξεις
αντιμονίου παγκοσμίως. Έχει διαπιστωθεί ότι με τις διαδικασίες εξόρυξης
διαχέονται στο περιβάλλον βλαβερά και τοξικά μέταλλα και στοιχεία
–συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του αντιμονίου- με σοβαρές μολύνσεις στο
περιβάλλον, σε έδαφος, νερό και ατμόσφαιρα, δηλαδή επιδρούν βλαπτικά σε
έμβιους οργανισμούς στα ποτάμια, στις λίμνες και στην θάλασσα, όπου
παρατηρείται βιοσυσσώρευση αντιμονίου και αρσενικού. Ειδικά η μόλυνση από
την ατμόσφαιρα επηρεάζει πολλαπλώς τους ανθρώπους καθώς επικάθονται ίχνη
μετάλλων ακόμα και τα μαλλιά και οπωσδήποτε σε κάθε καλλιέργεια η οποία
προορίζεται προς βρώση. Σε περιοχές εξόρυξης αντιμονίου παρατηρήθηκε
σημαντική ποσότητα ρυπασμένου νερού. Κατά την εξόρυξη αντιμονίου,
δημιουργούνται και υπολείμματα των ορυχείων των οποίων οι ουσίες μπορούν να
εισέλθουν στα υδάτινα συστήματα μολύνοντας τον υδροφόρο ορίζοντα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η παρατεταμένη έκθεση σε τέτοια στοιχεία και μέταλλα
δεν μπορούν παρά να προκαλέσουν αρνητικές επιπτώσεις στο σύνολο της χλωρίδας
και της πανίδας.
Οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία μπορεί να είναι άμεσες ή και έμμεσες με
προβλήματα υγείας τα οποία μπορούν να παρουσιαστούν άμεσα ή στο μέλλον.
Ασφαλώς για το θέμα έχουν εκφράσει την άποψή τους επιστήμονες και ειδήμονες
του θέματος, ωστόσο ο Σύλλογός μας με γνώμονα τα παραπάνω, τα πολλά
αναπάντητα ερωτήματα, την ελλιπή ενημέρωση από την πλευρά της πολιτείας και
προφανέστατα την αναγκαιότητα να προβλέψουμε παρά να ιάσουμε μελλοντικά
τραύματα και πληγές που θα ανοίξουν στον τόπο μας –αν επιδέχονται ίασης-
καταλήξαμε να αντιταχθούμε σε όποια ενέργεια θίγει το μέλλον του τόπου μας και
δεν προστατεύει τα συμφέροντα αυτού.
Παράλληλα ασχοληθήκαμε με την νομικό μέρος της απόφασης για την δημόσια
διαβούλευση και την ανάθεση σε εταιρεία της εκμετάλλευσης των έργων εξόρυξης
και παραθέτουμε την αίτηση διαμαρτυρίας.
ΠΡΟΣ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΑΙΤΗΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ
Του Συλλόγου Βολισσιανών Αττικής η Αγία Μαρκέλλα, που εδρεύει στην Αθήνα οδός
Κεραμέων αρ. 35
ΚΑΤΑ
1) Του σχεδίου της απόφασης της Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την
Προκήρυξη Δημοσίου Ανοικτού Διαγωνισμού για την εκμίσθωση και εκμετάλλευση
μεταλλευτικών ορυκτών επί εκτάσεως 9,02 km στον ευρύτερο χώρο του Δήμο Αμανής
2)της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων και
3)κατά κάθε άλλης αρμοδίας εξουσίας και Αρχής
—————-
1) Επειδή έχουμε έννομο συμφέρον να διαμαρτυρηθούμε από την πιθανή εφαρμογή της
ανωτέρω απόφασης (σχεδίου), επειδή είμαστε είτε δημότες, είτε ιδιοκτήτες ακινήτων της
περιοχής και θα υποστούμε ανεπανόρθωτη βλάβη, και από την λειτουργία του έργου, και από τις
εγκαταστάσεις του στην ευρύτερη περιοχή διαμαρτυρόμαστε για την έκδοση και πιθανόν
εφαρμογή του ανωτέρω σχεδίου .
2)Η ανωτέρω απόφαση είναι ανυπόστατη, άλλως άκυρη, απαράδεκτη, αόριστη για τους
κατωτέρω νομίμους και βασίμους λόγους.
3)Παραβίαση θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος της Ελλάδος
Εξεδόθη κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 18 και 24 του Συντάγματος. Από τις
ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι το Κράτος ρυθμίζει και προστατεύει την ιδιοκτησία και την
διάθεση των μεταλλείων, ορυχείων, σπηλαίων, αρχαιολογικών χώρων και θησαυρών ιαματικών
ρεόντων και υπογείων υδάτων και γενικά του υπογείου πλούτου, μεταλλεία και τις δασικές
Εκτάσεις. Περαιτέρω στο άρθρο 24 του Σ. ορίζεται ότι το Κράτος έχει υποχρέωση να
προστατεύει το φυσικό περιβάλλον της Χώρας, και τα δάση και τις δασικές εκτάσεις και να
παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα στα πλαίσια της αρχής της αειφορίας. Η
ανωτέρω απόφαση της Υφυπουργού εξεδόθη κατά παράβαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του
Συντάγματος. Εν προκειμένω η υπό εξόρυξη περιοχή ανήκει σε παλαιόθεν αρχαιολογικό τόπο με
πλούσια ιαματικά νερά, επισήμως ανεγνωρισμένα, δασικές εκτάσεις και για αυτό τον λόγο η
αρμόδια Υφυπουργός όφειλε να γνωρίζει τις Συνταγματικές αυτές διατάξεις και να απέχει από
την έκδοση αυτής της απόφασης. (Άρθρα 14 και 15 και 16 της Σύμβασης από τα οποία
συνάγεται η βίαιη παραβίαση των θεμελιωδών αυτών δικαιωμάτων του Σ). Ενεργούσα όμως
έτσι κατάστησε την απόφαση(σχέδιο) ανυπόστατη, αφού οι διατάξεις αυτές του Σ, είναι
αναγκαστικού δικαίου.
4)Παραβίαση ουσιώδους τύπου διατάξεων νόμου- διατεταγμένου για την ενέργεια της
πράξεως. Στην εν λόγω απόφαση (σχέδιο),θέτεται το θέμα σε ηλεκτρονική δημόσια
διαβούλευση, την οποία όμως την ερμηνεύει ως απλή γνωμοδότηση.
Δημόσια Διαβούλευση είναι η διαδικασία κατά την οποία ζητείται η συμβολή των πολιτών
θέματα που τους αφορούν. Η δημόσια διαβούλευση υποστηρίζεται από τις πρωτοβουλίες για την
ανοικτή και συνεργατική διακυβέρνηση και κύριοι στόχοι της είναι η διαφάνεια και η
αποτελεσματικότητα στη διαμόρφωση πολιτικών. Στις περισσότερες περιπτώσεις η δημόσια
διαβούλευση υποστηρίζεται από ηλεκτρονικά μέσα και αναφέρεται ως ηλεκτρονική δημόσια
διαβούλευση ή ηλεκτρονική διαβούλευση. Σύμφωνα δε με τον Κανονισμό της Βουλής των
Ελλήνων είναι απαραίτητη η δημόσια διαβούλευση των νομοσχεδίων πριν την κατάθεσή τους
προς ψήφιση από τη Βουλή.
Εν προκειμένω, η υποχρεωτική από τον νόμο προϋπόθεση για την κατάθεση του νομοσχεδίου
στην Βουλή αποτελεί και η δημόσια διαβούλευση, την οποία όμως εσφαλμένως την ερμηνεύει
ως απλή γνωμοδότηση και όχι υποχρεωτική προς λήψη αποφάσεως με την απαραίτητη
συμμετοχή των πολιτών και την απορρίπτει. Έσφαλε και ευθέως παρερμήνευσε την βασική και
θεμελιώδη αυτή προϋπόθεση, και επομένως είναι η απόφαση αυτή και άκυρη και μη εκτελεστή
ως μη νόμιμη.
Επομένως για όλους αυτούς τους λόγους η (σχέδιο ) απόφαση της υφυπουργού θεωρείται ως
ανύπαρκτη, άλλως ως άκυρη, παράνομη νόμω και ουσία αβάσιμη και πρέπει να μην εφαρμοσθεί.
Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2024
Εκ μέρους του ΔΣ
Ο Πρόεδρος Η Γ. Γραμματέας
Δημ. Μ. Μπελέγρης Πόπη Κουρούπη
